رباب در کربلا

[ویکی فقه] رباب بنت امرؤالقیس بن عدی، همسر امام حسین (علیه السلام) و مادر سکینه و علی اصغر (عبدالله رضیع) است. او را زنی عالم و اهل فصاحت و بلاغت معرفی کرده اند. رباب در واقعه کربلا حضور داشت و همراه اسیران به شام رفت. وفات وی را نیز پس از واقعه عاشورا و از شدت غصه و اندوه ذکر کرده اند.
رباب دختر امرء القیس (در برخی منابع از او به عنوان "رباب بنت انیف" یاد شده است.) ـ شاعر معروف عرب ـ بود. پدرش در روزگار خلیفه دوم از آیین مسیحیت دست کشید و به دین اسلام گروید و از سوی خلیفه عهده دار ریاست قبیله قضاعه شد. او پس از مسلمانی، سه دختر خود ـ حیاة، سلمی و رباب ـ را به ترتیب به امام علی (علیه السلام)، امام حسن (علیه السلام) و امام حسین (علیه السلام) تزویج کرد.
← علاقه امام حسین به رباب
او یکی از همسران یا شاید یکی از کنیزان ام ولد امام حسین (علیه السلام) بود که در صحرای کربلا حضور داشت. در منابع و مصادر تاریخی نامی از او و پسرش محسن به ثبت نرسیده است.
← دیدگاه یاقوت حموی
برخی منابع هم از حضور یکی دیگر از همسران امام حسین (علیه السلام) به نام عاتکه بنت زید بن عمرو بن نفیل در واقعه کربلا سخن گفته اند. در این منابع آمده عاتکه در صحرای کربلا حضور داشت و پس از شهادت اباعبدالله (علیه السلام)، او اول کسی بود که به عزاداری پرداخت. عاتکه در کربلا خاک بر سر خود می ریخت و بر قاتلان سید و سالار شهیدان (علیه السلام) لعن می فرستاد. او در یکی از مرثیه سرایی های خود درباره امام حسین (علیه السلام) چنین سرود:واحسینا! فلا نسیت حسینا اقصدته اسنة الاعداءغادروه بکربلاء صریعا جادت المزن فی ذری کربلاء«آه ای حسین (علیه السلام)! من هیچ گاه حسین (علیه السلام) را فراموش نخواهم کرد دشمنان او را هدف نیزه های خود قرار دادند. دشمنان او را فریب دادند و جنازه اش را در کربلا به خاک افکندند، نیکوست که (در این مصیبت) ابرهای باران زا (کنایه از چشم است) در سرزمین کربلا باران خود را فرو ریزند». عاتکه پس از واقعه عاشورا ازدواج نکرد. در یکی از این خواستگاری ها که از سوی مروان حکم انجام گرفت، او پس از دادن جواب رد به مروان، گفت: «ما کنت لاتخذ حما بعد رسول الله؛ بعد از رسول خدا (صلی الله علیه و آله وسلم) پدر شوهری را قبول نمی کنم».
شهربانویه
...

💡 به جان تو سوگند! من خانه اى را دوست دارم كه در آن سكينه و رباب در آن باشند منآنها را دوست دارم و عمده مال خود را براى آنان مى بخشم و كسى را شايسته نيست مراسرزنش كند.

💡 یک دست و پای او سنگین و سست شد و پس از مدتی دست و پای دیگرش هم از کار ماند و ناچار، در سال ۱۳۵۷ روی صندلی چرخدار نشست. البته در سال ۱۳۵۳ به مدت شش ماه برای معالجه به پاریس رفت؛ اما درمان مؤثر واقع نشد. شعر معروف «پیام مادر ایرانی به مادر فلسطینی» از سروده‌های رباب در دوران اقامتش در پاریس است.

💡 کارگردانی فیلم سینمایی جهیزیه‌ای برای رباب در سال ۱۳۶۶ نخستین تجربهٔ سیامک شایقی به عنوان کارگردان در سینمای ایران بود. او در زمینهٔ نویسندگی، تهیه‌کنندگی و نقد آثار سینمایی نیز فعالیت داشت.

💡 تعداد سیم‌های رباب شش یا سه سیم جفتی است که سیم‌های جفت با یکدیگر هم‌صوت کوک می‌شوند، سیم‌های رباب در قدیم از روده ساخته می‌شده درحالی‌که امروز آن‌ها را از نخ نایلون می‌سازند و سیم بم (نظیر گیتار) روی جسم نایلونی‌اش روکشی فلزی دارد. رباب اساساً سازی محلی است و در نواحی خراسان و افغانستان معمول است.

💡 سازهای موسیقی هند و ایرانی و تورانی (خراسان) همگی با هم از نظر فرهنگی هم خانواده‌اند؛ و این سه حلقهٔ فرهنگی از اسطوره و دانش جدایی ناپذیراند. واژهٔ رباب در شاهنامه فردوسی بارها بکار برده شده‌است و نشاندهندهٔ قدمت یکهزار و یکصد سالهٔ این ساز است: