حمزه اذرک

[ویکی فقه] حمزه آذرک. حمزه آذرک، مشهور به ابوخُزَیْمه حمزة بن عبداللّه، از رهبران خوارج در سیستان و خراسان، در دوره خلافت عباسیان نخستین است.
تاریخ و محل تولد حمزه کاملا روشن نیست و از ابتدای زندگی او اطلاعی وجود ندارد.
نام او به شکل های گوناگون ضبط شده است.
نویسنده تاریخ سیستان نسب حمزه را به زوطهماسب، پهلوان داستانی ایران، رسانده است.
علی بن زید بیهقی نیز اصالت خانوادگی او را تأیید کرده و نوشته است که پدر حمزه دهقان بود.
این گونه نسب رسانی ها در سیستان و نواحی شرقی ایران، در سده های نخستین اسلامی، در میان کسانی که داعیه حکومت داشتند، معمول بود.
محل تولد حمزه
زادگاه حمزه احتمالا رَوِن وَجول نام داشته که باید جایی در مشرق بُست به سوی رُخّج یا رُخَد بوده باشد.
درباره این محل چیزی دانسته نیست.
با این که در تاریخ سیستان، شش بار از این ناحیه یاد شده، اما گویا هیچ یک از جغرافیانویسان اسلامی از آن یاد نکرده اند.
جورجو اسکارچا در مورد این مکان پژوهش فراوان کرده است.
نام پدر حمزه
نام پدر حمزه را به تفاوت اترک، آذرک، اکرک، أدرک ابرک و اَدْرد نوشته اند و در بعضی منابع، او حمزه خارجی خوانده شده است.
دین پدر حمزه
...

💡 پیرامون انتخاب عبدالله یا طلحه به حکومت خراسان دو گروه گزارش از منابع برجای مانده است. بر اساس نخستین گروه از گزارش‌ها و بنابر نقل ابن اثیر، مأمون تمامی کارها و مسئولیت‌های طاهر را بر عهدهٔ عبدالله، فرزندش، قرار داد که او طلحه را به جانشینی خود در خراسان منصوب کرد اما «طلحه به نام خود با مأمون مکاتبه می‌کرد و نام عبدالله را نمی‌برد» اما طبق گروه دوم از گزارش‌ها، طلحه برای جانشینی طاهر برگزیده شد؛ زیرا مأمون در راستای سرکوب شورش نصر بن شبث و آرام کردن بحران‌های غرب به شخصیت عبدالله بن طاهر نیاز داشت و علاوه بر آن، با توجه به مشکلات و پیشامدهای خراسان و لزوم اتخاذ تصمیمی سریع برای امارت آن ناحیه، حضور سریع عبدالله در خراسان میسر نبود و در نتیجه طلحه بن طاهر در سال ۲۰۷ هجری / ۸۲۲ میلادی، به حکومت خراسان منصوب شد. بررسی سراسر دوران حکومت طلحه بر خراسان، نمایانگر نبردهای پیاپی او با خوارج و رهبر آنان، حمزه بن آذرک، است. طلحه مدتی پس از مرگ حمزه آذرک، سه روز مانده از ربیع‌الاول سال ۲۱۳ هجری / مه ۸۲۸ میلادی، به‌طور ناگهانی در بلخ وفات یافت و در همان شهر نیز به خاک سپرده شد.