دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حَسّان بن مُفَرَّج بن دَغفَل بن جرّاح طایی، از خاندان جراحیان (آل جرّاح) و از امرای قبیله طیّ در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم است.
فعالیتهای سیاسی و نظامی حسّان از دوران المعزّلدین اللّه تا دوران مستنصرباللّه، چهارمین تا هشتمین خلیفه فاطمی، ادامه داشت.
← مناسبات دوستانه با فاطمیان
شاخص ترین ویژگی حسّان، بی ثباتی در جهت گیریهای سیاسی و حکومتی بود که وی را فردی غیرقابل اعتماد کرده بود و گاه متحدانش نیز از نیرنگ وی در امان نمی ماندند. مناسبات او با فاطمیان بسیار پرفراز و نشیب بود و به رغم اظهار اطاعت ظاهری از خلفای فاطمی، بار ها با آنان جنگید و از هر فرصتی برای باج خواهی و ضربه زدن به آنان بهره برد. این موضوع، برای خلافت فاطمی چنان معضلی شده بود که بنابه نقلی، کُتامیه (از خاندانهای مهم بربر برای جلب اعتماد خلیفه و تأمین خواستهای فاطمیان، متعهد شدند حسّان را به شدت سرکوب کنند. گفته شده است که حسّان ممدوح تِهامی شاعر بود و این شاعر جان خود را بر سر ماجراجوییهای حسّان از دست داد.
