حجاب در جاهلیت

در دوره‌ی جاهلیت، زنان عرب معمولاً با پوششی متشکل از مقنعه و روسری، سر و سینه‌ی خود را می‌پوشاندند و از روپوش برای پوشاندن بدن استفاده می‌کردند. این شکل از پوشش هرچند وجود داشت، اما کامل و منطبق با معیارهای شرعی نبود. آیات قرآن کریم از جمله آیه‌ی ۳۱ سوره‌ی نور با خطاب «قُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ...» به تبیین دقیق‌تر حدود این پوشش برای زنان مؤمن پرداخته و آنان را فرامی‌خواند تا دامان خویش را حفظ کنند، زینت‌های خود را ـ جز آن‌چه به طور طبیعی آشکار است ـ بپوشانند و همچنین اضافه‌ی روسری‌های خود را بر گریبان‌های خویش بیفکنند. این دستور مشخص می‌کند که اگرچه استفاده از روسری در آن جامعه مرسوم بوده، اما نحوه‌ی پوشش گردن و سینه نیاز به اصلاح و تکمیل داشته است.

شهید مرتضی مطهری با استناد به منابعی مانند تفسیر کشاف، به تبیین این موضوع پرداخته و اشاره می‌کند که زنان در صدر اسلام دارای حجاب بوده‌اند، اما این حجاب کامل نبوده است. آنان پیراهن‌هایی با گریبان‌های باز می‌پوشیدند که گردن و قسمت‌هایی از سینه را نمایان می‌گذاشت. همچنین، روسری‌ها را به گونه‌ای بر سر می‌انداختند که قسمت‌های پایین آن به پشت سر انداخته می‌شد و در نتیجه، گوش‌ها، گوشواره‌ها، گردن و جلوی سینه در معرض دید قرار می‌گرفت. بنابراین، پوشش رایج در آن زمان اگرچه بدن را تا حد زیادی می‌پوشانید، اما قسمت‌های زینتی و تحریک‌کننده را به طور کامل حفظ نمی‌کرد و آیات قرآنی به منظور سامان‌دهی و تکمیل همین پوشش موجود نازل شد.

در روایتی از امام باقر(علیه‌السلام) نمونه‌ای عینی از این شرایط توصیف شده است: روزی در هوای گرم مدینه، زن جوان و زیبایی در حالی که روسری خود را به شیوه‌ی متداول به پشت گردن انداخته و گردن و بناگوشش آشکار بود، از کوچه‌ای عبور می‌کرد. مردی از اصحاب پیامبر(صلی‌الله‌علیه‌وآله) که از مقابل می‌آمد، از دیدن این منظره‌ی زیبا چنان محسور شد که توجهش به اطراف را از دست داد و غرق در نگاه به آن زن گردید. هنگامی که زن وارد کوچه‌ای شد، مرد بی‌اختیار به دنبالش می‌نگریست که ناگهان با استخوان یا شیشه‌ی بیرون‌زده‌ای از دیوار برخورد کرد و صورتش مجروح شد. پس از به هوش آمدن و با وجود جراحات، به حضور پیامبر(ص) شتافت و ماجرا را نقل کرد. این واقعه بر ضرورت پوشش کامل‌تر و پیشگیری از چنین موقعیت‌هایی تأکید دارد.

تصویر معنی حجاب در جاهلیت

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] حجاب در جاهلیت (قرآن). در دوره جاهلیت زنان سر و سینه خود را با مقنعه و روسری، و بدنشان را با روپوش می پوشاندند.
وقل للمؤمنـت... ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن... و به زنان با ایمان بگو چشمهای خود را (از نگاه هوس آلود) فروگیرند، و دامان خویش را حفظ کنند و زینت خود را- جز آن مقدار که نمایان است- آشکار ننمایند و (اطراف) روسری های خود را بر سینه خود افکنند (تا گردن و سینه با آن پوشانده شود)از اینکه زنان مؤمن به قرار دادن روسریهای خود بر گریبانها امر شده اند، معلوم می شود این نحوه پوشش متعارف بوده است.
روسری قبل از تشریع حجاب
شهید مطهری به نقل از کشاف و دیگران می گوید: آنچه را که از تاریخ استفاده می شود این است که زنان در زمان پیامبر دارای حجاب بودند، البته نه حجاب کامل، زنان عرب معمولا پیراهن هایی می پوشیدند که گریبان هایشان باز بود، دور گردن، سینه، در معرض دید بود. روسری هایی که به سر می انداختند، قسمت های پایین آن را به پشت سر می انداختند به طور طبیعی گوش ها و گوش واره ها و جلوی سینه و گردن نمایان بود نتیجه این که حجاب زنان در زمان پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم این گونه بوده است که تمام بدن آنان در پوشش بوده، همچنین روسری به سر می انداختند، منتها مقداری از سینه و گردن آنان و جاهایی که محل زینت و موجب تحریک شهوت مردان است، باز بود.از امام باقر علیه السّلام روایت شده: "روزی در هوای گرم مدینه زن جوان زیبایی در حالی که طبق معمول روسری خود را به پشت گردن انداخته و دور گردن و بناگوشش پیدا بود، از کوچه عبور می کرد، مردی از اصحاب رسول خدا از طرف مقابل می آمد، آن منظره ی زیبا، سخت نظر او را جلب کرد و چنان غرق تماشای آن زن زیبا شد که از خودش و اطرافش غافل گشت و جلوی خودش را نگاه نمی کرد، آن زن وارد کوچه ای شد و جوان با چشم خود او را دنبال می کرد، همان طور که می رفت ناگهان استخوان یا شیشه ای که از دیوار بیرون آمده بود به صورتش اصابت کرد و صورتش را مجروح ساخت، وقتی به خود آمد که خون از سر و صورتش جاری شده بود. با همین حال به حضور پیامبر رفت و ماجرا را به عرض رساند
← استفاده از روپوش
...