تعارض اماره و اصل

[ویکی فقه] تعارض اماره و اصل، تنافی میان مدلول دلیل ظنّی معتبر و اصل عملی را می گویند.
تعارض اماره و اصل، از اقسام تعارض اصل عملی و دلیل اجتهادی و به معنای تنافی میان مدلول اماره (دلیل ظنی معتبر) و با اصلی عملی است.
مثال
مانند: تعارض خبر واحد ثقه با اصل برائت شرعی؛ برای نمونه، از طرفی خبر واحد ثقه، بر حرمت غسل ارتماسی روزه دار دلالت می کند و از طرف دیگر، چون این مورد از موارد شک در اصل تکلیف است، برائت شرعی (رفع ما لا یعلمون) نیز آن را شامل می شود.
حکم
در تعارض امارات و اصول، اماره مقدم است و مشهور، این تقدم را از باب حکومت می دانند.

💡 خداوند! همه را از شر نفس اماره و شر دشمنان محافظت فرمايد و به همه شرح صدر وتدبير در امور و اخلاص درعمل و ايثار در خدمت به خلق مرحمت كند(653).

💡 حماسه عرفانی یکی از انواع حماسه است که در نوشته‌ها و سروده‌های صوفیانه و عارفانه فارسی پس از قرن پنجم هجری دیده می‌شود. در این نوع حماسه، صوفی یا عارف مانند یک قهرمان با نفس اماره و دیو درون خود به نبرد می‌پردازد. حماسه عرفانی محدود به مباحث و انواع ادبی نیست؛ بلکه ردپای آن را می‌توان در عالم فلسفه و اندیشه‌های سیاسی نیز یافت.

💡 آنگاه خداوند براى ريب زدايى پرده از حق بودن اين گونه از مثلها برداشت و بهانهبيماردلان را بازگو كرد و رايحه دل انگيز قرآن كريم را اماره و علامت وحى بودن آندانست:

💡 گمان مكن كه رذايل نفسانى و اخلاق روحى ممكنالزوال نيست. اين ها خيال خامى است كه نفس اماره و شيطان القاء مى كند و مى خواهد تو رااز سلوك راه آخرت و اصلاح نفس باز دارد انسان تا در اين دار تغيّر و نشاءهتبدّل است، ممكن است در تمام اوصاف و اخلاق تغيير پيدا كند، و هر چه ملكات محكم همباشد تا در اين عالم است، قابل زوال است. منتها به حسب اختلاف شدّت و ضعف، زحمتتصفيه تفاوت مى كند.(7)

💡 فطرت انسان، توحيد است. كفر و نفاق، خارج از فطرت است. اگر اين نورانيت الهىكه در اين موجود است به سوى خدا حركت كند و در عبوديت حق به جهات الهى متحرك شود واين ايمان تكامل پيدا مى كند. انسان بايد به خدا نزديك شود و مراتب خود را بالاتربرد. از مراتب حيوانيت و مراتب نفس اماره و از حجابهايى كه مانع از مشاهده حق است، مزكىو مهذب شود.