اقسام علم

[ویکی فقه] با گذر زمان و پیشرفت و تکامل علم، علوم مختلف آنچنان توسعه پیدا کرده‎اند که یک فرد قادر بر فراگیری اصول کلی تمام علوم هم نیست چه رسد به اینکه متخصص در تمام آنها بشود. و به فرموده پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و «العلم اکثر من أن یُحصی فَخُذْ من کلّ شیءٍ أحسنه». «علوم بیشتر و گسترده‎تر ازا ین است که احصاء شود پس وظیفه شما این است که از هر چیز به دنبال بهترین آن باشید.» حال با توجه به این گستردگی و گوناگونی، ضرورت ایجاب می‎کند که مرز بین علوم مختلف مشخص شود و علوم از جهات مختلف مورد طبقه‎بندی و تقسیم قرار بگیرند تا اینکه علاوه بر معین شدن محدوده هر علم، جستجوگران علم و دانش نیر با دید بازتری به سراغ علم مورد نیاز خود بروند و هر کس با توجه به هدف و ذوق و استعداد خویش علم مورد نظر خود را انتخاب نماید.
در این گفتار کوتاه، تقسیم علم از سه زاویه مورد دقت اجمالی قرار گرفته است:
۱) اقسام علوم و معیار تقسیم ‎بندی‎ها.
۲) اقسام علم از نظر روایات.
۳) تقسیم علوم از لحاظ حکم فراگیری آن در اسلام.

اقسام علوم و معیار تقسیم بندیها
در تقسیم و دسته بندی علوم معیارهای مختلفی را می‎توان مد نظر قرار داد که مهمترین آنها از این قرار هستند:
تقسیم بر اساس اسلوب و روش تحقیق
از آنجا که تمام علوم بر اساس روش واحد بدست نمی‎آیند در یک دسته بندی تمام علومی را که با روش خاصی تحصیل می‎شوند در یک قسم و علوم دیگری را که با روش‎های دیگر بدست می‎آیند در اقسام جداگانه دیگری قرار می‎دهیم.
تقسیم بندی کلی علوم
...

💡 448- در مستمسك 8 / 461 ترديد فوق را در ثبوتهلال، به صاحب مدارك نسبت داده است. ولى با مراجعه به كتاب مدارك در كتاب صوم:النظر الثانى فى اقسام الصوم، در نقل غ اقوال در ثبوتهلال. در ((التنبيه السادس )) چنين به نظر مى رسد كه سخن صاحب مدارك دراصل حجيّت حكم حاكم در هلال است و نه در تفصيل ميان شهادت عندالحاكم و علم حاكم (دركتاب جواهر 16 / 359 سخن مدارك را نيز در اين زمينهنقل كرده است، مراجعه شود).

💡 در هر علمى اثرى از او به چشم مى خورد و در هر حكمتى كه خداوند به او بخشيده بودبه ديده همگان آمد او را بطين خواندند، زيرا بطين به كسى مى گويند كه شكمى بزرگو پر داشته باشد، و چون درون آن حضرت سرشار از علم و حكمت بود و انواع و اقسام علمو حكمت حكم غذاى او را داشت به اين اعتبار او را بطين يعنى سرشار از علم و حكمت خواندند،مانند كسى كه شكمش از غذاى جسمانى پر است او را بطين گويند.