صفوره

( صفورة ) صفورة. [ ص َ رَ ] ( اِخ ) رجوع به صفورا شود.

صِفورَه (Zipporah)
(یا: صفورا)، در عهد عتیق، همسر موسی، یکی از هفت دختر یَترون یا رَعوئیل کاهن مِدیان (خروج ۱۶:۲ـ۲۲). در روایات اسلامی او دختر شعیب است. به استناد قطعه ای از خروج، رسم ختنۀ پسران را او به عبرانیان آموخت (۲۴:۴ـ۲۶).

💡 به نظر می‌رسد، نخستین بار ساموئل گونتر وال در بازنویسی ترجمة آلمانی قرآن اثر بویزن، در یک پاورقی، مناسب‌ترین وجه برای تفسیر این آیه را واقعه مطرح در سِفر اعداد: ۱۲ تورات دانسته که ماجرای اعتراض‌ها به ازدواج موسی و صفوره را شرح می‌دهد؛ زیرا؛ براساس یک سنت کهن عبرانیان مجاز به ازدواج با اقوام دیگر نبودند و صفوره از مدیانی‌ها بود. همان‌طور که ملاحظه شد، شباهت ازدواج رسول خدا با زینب و ازدواج موسی با صفوره در این بود که هر دوی آنها مخالف سنت‌های پیشین خود ازدواج نموده بودند؛ و به‌طور طبیعی، این ازدواج‌ها واکنش‌های ستیزه‌جویانه‌ای در پی داشت؛ بنابراین، وجه تشبیه در آیة مورد بحث، آزار و اذیت‌هایی است که در گذشته قوم عبرانی صرفاً در رابطه با ازدواج موسی روا می‌داشتند، و آیه مورد بحث مسلمانان را از تکرار آن در مورد محمد نهی می‌کند؛ و این نمونه ای از تفسیر بینامتنی متون مقدس است.

💡 اسم زیبای صفورا (به عبری:צִפּוֹרָה (زیپوره) به معنی گنجشک ماده، به انگلیسی: Zipporah) که نام او را صپوراه، صفوره و زفرع نیز گفته‌اند، بنا به روایت تورات، دختر حباب یا رعوئیل(Jethro) کاهن مدین است. با استناد به تورات، صفورا و پدرش از قبیلهٔ قینی بوده‌اند. صفورا به پدرش پیشنهاد کرد که موسی را برای خدمت شبانی بگیرند و حوباب دخترش صفورا را به موسی پسر عمران تزویج کرد. (خروج ۱۶:۲) صفورا برای موسی دو پسر به نام‌های گرشوم و الیصر بدنیا آورد. (خروج ۴:۱۸) تنها واقعه‌ای که در زندگی او ثبت شده‌است در رابطه با ختنه گرشوم می‌باشد(خروج ۲۶:۴)