اعصر

اعصر. [ اَ ص ُ ] ( ع اِ ) ج ِ عَصر، عِصر، عُصر و عُصُر، بمعنی روزگار. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). عُصور. اَعصار. ( منتهی الارب ).

جمع عصر بمعنی روزگار

[ویکی الکتاب] معنی أَعْصِرُ: می فشردم
معنی ءَاثَرَ: برگزید - ترجیح داد
معنی خَمْرِ: هر مایع مست کننده - انگور( مایعی که اصلا به این منظور درستش میکنند، و اصل در معنایش ستر ( پوشیدن ) است، و اگر مسکر را خمر و پوشاننده خواندند، بدین جهت است که عقل را میپوشاند، و نمیگذارد میان خوب و بد و خیر و شر را تمیز دهد، روپوش را هم که زنان ب...
ریشه کلمه:
عصر (۵ بار)
فشردن. «عَصَرَ الْعِنَبَ: اِسْتَخْرَجَ مائَهُ». یکی از آن دو گفت من خودم را در خواب می‏بینم که انگور می‏فشارم به قولی انگور به اعتبار مایؤل الیه خمر خوانده شده از زجاج و ابن انباری نقل شده: عرب آن گاه که معنی واضح باشد شی‏ء را به اسم مایؤل الیه می‏خواند مثل آجر می‏پزم حال آنکه خشت می‏پزد تا آجر باشد.. پس از آن سالی می‏آید که در آن مردم باران داده می‏شوند و می‏فشارند. آنچه احتیاج به فشردن و آب گرفتن داشته باشد از قبیل انگور و زیتون و غیره. بعضی «یعصرون» را به صیغه مجهول خوانده‏اند.. اعصار را گردباد. بادی که غبار بلند می‏کند گفته‏اند ولی باید اعصار به معنی فشار و به هم سائیدن باشد امروز در علل آتش سوزی جنگل‏ها روشن شده که شدت باد یا گردباد باعث به هم سائیدن درختان جنگل می‏شود و در اثر آن آتش سوزی ایجاد شده و قسمت اعظمی از جنگل می‏سوزد و این از امتیازات قرآن مجید است که به علت آتش‏سوزی اشاره کرده است یعنی: آیا یکی از شما دوست می‏دارد که باغی از خرما و انگور داشته باشد و نهرها از زیر آن روان گردد... پس فشاری که تولید آتش می‏کند به آن رسیده و بسوزد.. از مجمع‏البیان روشن می‏شود که «مُعْصِرات» را همه به صیغه فاعل خوانده‏اند، ابن‏زبیر، قتاده و ابن عباس آن را به باء «بالْمُعْصِراتِ» خوانده‏اند. پس معصرات به معنی فشارنده‏هاست در این صورت آیا مراد از معصرات ابرهااند که در اثر باد یا عامل دیگر، همدیگر را می‏فشارند؟ و یا مراد از آن بادهاست که ابرها را می‏فشارند؟ و اگر مراد بادها باشند باید «من» در من‏المعصرات به معنی باء باشد چنانکه ابن عباس و غیره خوانده‏اند. به نظر نگارنده «من» در معنی اصلی خود می‏باشد و «معصرات» وصف ابرهاست و ابرها یکدیگر را می‏فشارند و تولید باران می‏کنند. آقای مهندس بازرگان در کتاب باد و باران در قرآن ص 127 علل علمی آن را چنین بیان می‏کند: در ترمودینامیک و فیزیک نشان داده شد که اشباع و تقطیر بخار آب بالنسبة به سائر بخارها یک وضع استثنائی داشته انبساط آدیاباتیک آن که عادتاً باید سبب تبخیر گردد موجب تقطیر می‏شود انبساط آدیاباتیک... بنا به معادله اصل اول ترمودینامیک... ازخود ایجاد حرارت می‏نماید...این ایجاد حرارت با عمل تقطیر...انجام می‏پذیرد.. عصر به معنی فشردن، روزگار و آخر روز به کار رفته و چون به معنی دهر و روزگار باشد جمع آن عصور آید. به نظر نگارنده مراد از عصر دهر و روزگار است در این صورت قسم با مقسم به که خسران باشد کاملاً متناسب‏اند زیرا تفکر در روزگار و تغییر و گذشت آن روشن می‏کند که انسان در کم شدن است رجوع شود به «خسر». بعضی آن را به معنی وقت عصر گرفته که وقت رسیدگی به سود و زیان روزانه است. المیزان مناسب می‏داند که مراد عصر رسول خدا«صلی‏اللَّه‏وعلیه‏وآله» و عصر طلوع اسلام باشد ولی نگارنده به احتمال خویش دلگرم هستم. در صافی از کمال الدین از امام صادق «علیه‏السلام» نقل شده مراد از عصر، عصر ظهور المهدی «علیه‏السلام» است. شاید روایت از باب تطبیق باشد و اللَّه‏العالم.

💡 تـعـبـيـر به انى اعصر خمرا (من شراب مى فشردم ) يا به خاطر آنست كه او در خواب ديدانـگـور را بـراى سـاخـتـن شراب مى فشارد، و يا انگورى را كه در خم، تخمير شده بودبراى صاف كردن و خارج ساختن شراب از آن مى فشرده است،

💡 و كوتاه سخن اينكه: به خدا ايمان آورده، او را مى پرستند، يعنى آنان كه ازپروردگار خود به غيب يعنى به صرف انذار تو خشيت دارند، و نماز به پا مى دارند،نه اينكه قبل از انذار تو از پروردگا رشان خشيت دارند، و نماز به پا مى دارند، و سپستو ايشان را انذار مى كنى، تا گفته شود اينتحصيل حاصل است. پس آيه شريفه نظير آيه (انى ارينى اعصر خمرا) است.

💡 معناى آيه روشن است، و از قرينه مناسبت استفاده مى شود كه جمله: (اما احدكما...)تاءويل روياى آن شخصى بوده كه گفته است: (انى ارينى اعصر خمرا) و جمله (واما الاخر...) تاءويل روياى آن ديگرى بوده است.

💡 اين خوابى بوده كه پادشاه مصر ديده و به كرسى نشينان خود بازگو مى كند، بهدليل اينكه فرموده: (يا ايها الملا افتونى فى روياى ) و اينكه فرمود: (انى ارى) حكايت حال گذشته است، و احتمال هم دارد كه اين خواب را بطور مكرر ديده، همچنانكهدر خواب زندانيان كه داشت: (انى ارانى اعصر خمرا) و (انى ارانىاحمل...)، اين احتمال را داديم.

💡 (( و دخل معه السجن فتيان قال احدهما انى ارانى اعصر خمرا وقال الاخرانى ازانى احمل فوق راءسى خبزا تاگل الطير منه نبنا بتاويله انا نريك من المحسنينقال... يا صاحبى السجن اما احد كما فيسقى ربه خمرا و اما الاخر فيصلب فتاكل الطير من راءسه قضى الامر الدى فيه تستفتيان )) (264)