دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ادات شرط (ابهام زدایی). ادات شرط ممکن است در معانی ذیل به کار رفته باشد: • ادات شرط (علوم قرآنی)، ادات متضمن معنای شرط و دارای کاربرد در علوم قرآنی• ادات شرط (اصول)، حروف دلالت کننده بر تعلیق یک جمله بر جمله دیگر و دارای کاربرد در اصول فقه• ادات شرط (منطق)، لفظ اتصال و ارتباط دهنده مقدم و تالی و دارای کاربرد در منطق
...
[ویکی فقه] ادات شرط (اصول). ادوات شرط به حروف دلالت کننده بر تعلیق یک جمله بر جمله دیگر اطلاق می شود.
شرط یا تعلیق، یعنی جمله ای را بر جمله دیگر معلق و مشروط کردن، و این کار به وسیله ابزارهایی صورت می گیرد که به آنها ادوات شرط می گویند و عبارت است از:إن، لو، اذا، لمّا و مانند آن.
ادوات شرط در دستور زبان عربی
در دستور زبان عربی، معمولا به حروف، ادات می گویند، زیرا آلت ربط کلمات می باشند. و نزد اهل نظر، به روابط در قضایا و موضوعات و محمولات، ادات گفته می شود.به هر حال، در منشأ استفاده تعلیق اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی همانند مرحوم «محقق اصفهانی» می گویند از هیئت، تعلیق استفاده می شود؛ ولی مشهور معتقدند تعلیق به واسطه ادوات صورت می پذیرد.
[ویکی فقه] ادات شرط (علوم قرآنی). ادات شرط، ادات متضمن معنای شرط را می گویند.
ادات شرط، اداتی است که در معنای شرط استعمال شده است.
مانند
۱. اذا: (... اذا قمتم الی الصلاة فاغسلوا وجوهکم وایدیکم الی المرافق...)؛ "چون به ( عزم ) نماز برخیزید صورت و دستهایتان را تا آرنج بشویید". ۲. ان: (... ان ینتهوا یغفر لهم ما قد سلف...)؛ "اگر بازایستند آنچه گذشته است برایشان آمرزیده می شود". ۳. من: (... من یعمل سوءا یجز به...)؛ "هر کس بدی کند در برابر آن کیفر می بیند". ۴. مهما: (... مهما تاتنا به من آیة…)؛ "هر گونه پدیده شگرفی که برای ما بیاوری". ۵. ای: (... ایا ما تدعوا فله الاسماء الحسنی...)؛ "هر کدام را بخوانید برای او نامهای نیکوتر است". ۶. اما (به فتح همزه و تشدید میم): (... فاما الذین آمنوا فیعلمون انه الحق…)؛ "پس کسانی که ایمان آورده اند می دانند که آن(مثل) از جانب پروردگارشان بجاست".
[ویکی فقه] ادات شرط (منطق). ادات شرط یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای یکی از دو کلمه ربط در قضیه شرطی متصل است.
ادات شرط یکی از دو رابطه موجود در قضیه شرطیه متصله است که بر سر مقدم در می آید و باعث پیوستن تالی به مقدم می شود، همچنان که ادات جزا بر سر تالی در می آید. ادات شرط در عربی، همراه فعل است؛ مانند: ان کانت الشمس طالعة فالنهار موجود. ادات شرط به ادات شرط ایجابی و سلبی تقسیم می شود که توضیح هر یک در جای خود ذکر شده است.
