عداس

عداس. [ ع َ ] ( ع مص ) ابومحمد حسن بن علی بن موسی العدّاس المصری. عالم باخبار و تواریخ بوده. ولی به سال 324 هَ. ق. درگذشت. ( از اللباب ج 2 ص 125 ).
عداس. [ ع َدْ دا ] ( اِخ ) رفتن در زمین. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ).

ابو محمد حسن بن علی بن موسی العداس المصری عالم باخبار و تواریخ بوده وی بسال ۳۲۴ هجری قمری درگذشت

[ویکی شیعه] عَدّاس، نام غلامی مسیحی در شهر طائف است که وقتی پیامبر(ص) در سفر تبلیغی به طائف از آزار مشرکان به باغی پناه برد و مشغول استراحت شد، برای او سبدی انگور آورد.
پس از مرگ ابوطالب و سخت تر شدن فضا برای تبلیغ اسلام در شهر مکه، محمد (ص) برای تبلیغ آیین اسلام به شهر طائف رفت. پس از چند روز تبلیغ، بزرگان شهر با او به مخالفت برخاستند و از وی خواستند که از شهر بیرون برود. آنان کودکان و سفیهان خود را واداشتند تا به پیامبر دشنام دهند و او را سنگباران کنند. در اثر این آزارها چندین جای پای پیامبر زخمی شد. پیامبر برای استراحت به سایة باغی که از آنِ عُتْبَه و شَیبَه، فرزندان رَبیعه، پناه برد. او در سایهٔ تاکی نشست و مشغول به دعای با پروردگار شد.
عتبه و شیبه چون پیامبر را در آن حال دیدند غلام مسیحی خود «عَدّاس»، که از مردم نینوا، بود را با مقداری انگور نزد او فرستادند. عَدّاس همین کار را انجام داد و رسول خدا دست به طرف انگور دراز کرد و برای برداشتن حبه انگور «بسم الله» گفت. عداس که برای اولین بار، چنین سخنی را شنیده بود در چهره پیامبر خیره شد و گفت: «این جمله که تو گفتی، در میان مردم این بلاد معمول نیست؟» محمد (ص) گفت: «تو اهل چه شهری هستی و دین تو چیست؟» عداس گفت: «من مسیحی مذهب و اهل شهر نینوا هستم». محمد (ص) گفت: «از شهر مرد شایسته، "یونس بن متی" هستی؟» عداس با تعجب گفت: «تو از کجا یونس بن متی را می شناسی؟» پیامبر (ص) گفت: «او برادر من و پیغمبر خدا بود، چنانکه من پیغمبر و فرستاده خدا هستم». عَدّاس که این سخن را شنید، پیش آمده و بر دست و پای پیامبر بوسه زد (و حتی به گفتة یعقوبی اسلام نیز آورد).

💡 اين مرد تو را از آيين ديرينه ات باز ندارد. آيين مسيح كه اكنون پيرو آن هستى، بهتر ازكيش اوست. (ولى عداس بى توجه به حرفهاى آنهاخوشحال بود از آن كه گمشده خود را پيدا كرده است ). (73)

💡 پيامبر فرمود: برادرم يونس مانند من پيامبر الهى بود. سخنانپيامبر كه تواءم با علائم صدق بود، اثر عجيب و غريبى در عداس ‍ بخشيد. بى اختيارمجذوب پيامبر گشت، به روى زمين افتاد، دست و پاى او را بوسيد و ايمان خود را بهآيين او عرضه داشت، شهادتين را بر زبان جارى ساخت و پس از كسب اجازه به سوىصاحبان باغ بازگشت.

💡 بـعضى از مفسران گفته اند منظور از قوم آخرون (گروهى ديگر) جماعتى از يهود بودند،و بـعـضـى گفته اند منظور آنها سه نفر از اهل كتاب به نام عداس و يسار و حبر (يا جبر)بوده.