درختک دانا، که در متون کهن با ترکیب وصفی درختکِ دانا ثبت شده، نام درختی افسانهای و شگفت است. بر پایهٔ منابع تاریخی همچون برهان قاطع و آنندراج، این درخت ویژگیای منحصر به فرد دارد: برگهای آن به سوی خورشید میگردند و با چرخش آفتاب در آسمان، جهت خود را تغییر میدهند. برخی از پژوهشگران نیز این درخت را با درخت وقواق یکی دانستهاند.
در باورهای قدیمی، از این درخت با کارکردی جادویی نیز یاد شده است. گویند در جزیرهی اندلس، هر کس برگِ درختک دانا را زیر سر بگذارد، هرچه را که فراموش کرده است، بار دیگر به یاد میآورد. این خاصیت شگفتانگیز، جایگاه این درخت را در میان روایتهای اساطیری و حکایات پندآموز استوار ساخته است. اگرچه امروزه وجود عینی چنین درختی با این ویژگیهای شگفت تأیید نشده، اما یادکرد آن در متون کهن، گویای علاقهٔ دیرینهٔ بشر به پیوند جهان طبیعت با نیروهای مرموز و دانشافزاست. این روایتها، چه ریشه در واقعیت داشته باشند و چه زادهٔ تخیل باشند، بخشی از گنجینهٔ ادبی و فرهنگی ایران و جهان را تشکیل میدهند.