خاندان صدر

[ویکی شیعه] خاندان صدر یا صدر عاملی شاخه ای از سادات از ذریه سید صالح موسوی عاملی که در صدر آنها سید صدرالدین موسوی عاملی است. این خاندان از نوادگان امام موسی کاظم(ع) و از خاندان های مشهور مذهبی در ایران، عراق و لبنان است که در قرن های سیزدهم تا پانزدهم قمری عالمان و شخصیت های پرآوازه ای مانند امام موسی، محمدباقر و محمد از آن برخاسته اند که در اوضاع سیاسی لبنان و عراق نقش داشته اند.
خاندان صدر شاخه ای از خاندان شرف الدین و شرف الدین شاخه ای خاندان نورالدین است. این خاندان تا سال ها در جبل عامل لبنان می زیستند و از این رو به عاملی مشهورند. جد اعلای آنان، سید صالح موسوی عاملی(درگذشت ۱۲۱۷ق) از علمای شیعه در لبنان بود، اما به سبب دشمنی حاکمان عثمانی با تشیع مجبور به ترک لبنان و اقامت در عراق شد. در اواسط سلطنت فتحعلی شاه قاجار دو تن از چهار پسرش، سید محمدعلی و سید صدرالدین موسوی عاملی (۱۱۹۳-۱۲۶۴ق) به اصفهان هجرت کردند. برخی از علمای مطرح شیعه در دو قرن اخیر ایران، از نوادگان آن دو بودند.
منطقه جبل عامل لبنان، به ویژه روستاهای «شدغیث» و «معرکه»، خاستگاه خاندان صدر است، در پی مهاجرت سید صالح به عراق، خاندان صدر به سه دسته تقسیم شدند، عده ای در جبل عامل باقی ماندند، برخی به کاظمین رفتند که سیدحسن، سید اسماعیل جد امام موسی صدر و سید محمدباقر صدر از این جمله اند و بعضی دیگر هم به اصفهان هجرت کردند. از جمله سید صدرالدین موسوی عاملی، که به سبب شهرت علمی و به ویژه فقهی وی، فرزندانش همه به صدر معروف شدند. چون در اصفهان زندگی می کرد، برخی از فرزندانش به صدر اصفهانی مشهور شدند. برخی نیز به جهت مهاجرت او در کودکی از سرزمین جبل عامل به عراق، به صدرزاده یا صدرعاملی معروف شدند. چندین تن از عالمان خاندان صدر به صدرالدین ملقب اند، لقب صدر برای این خاندان به جهت انتساب به سید صدرالدین موسوی عاملی اصفهانی است.

💡 ۱۳۹۷ گزارش زندگی، آثار و خدمات افراد برجستهٔ خاندان صدر، نوّاب و خانواده‌های وابسته به آن، ارائه به آقای عبدالرّضا توکّلی یزدی، ۱۳۹۷، رحلی، ۱۱۸ ص، مصوّر، رنگی.

💡 خاندان صدر یا صدر عاملی (موسوی صدر عاملی) نام شاخه‌ای از صوفیان از ذریه صدرالدین محمد که از دانشوران شیعه در قرن سیزدهم می‌باشد. از دیرباز به مبارزه و اجتهاد معروف بوده و در طول چند قرن اخیر عالمان و شخصیت‌های مؤثری از این خاندان برخاسته‌اند و برخی آنها را منسوب به سادات می‌خوانند.

💡 جمال‌الدین از خاندان صدر بود که تبار لبنانی داشتند و در اصفهان مقیم بودند. در یک سالگی، پدرش را از دست داد و با مادرش به تهران و سپس به شیراز رفت؛ اما در ۲۰ سالگی به اصفهان برگشت و وارد فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی شد. در آن دوره به سفارش محمدحسین کازرونی، کتاب لباس التقوا را با هدف «تبلیغ پارچه‌های وطنی» نوشت. با اوج‌گیری عدالت‌خواهی و مشروطه‌طلبی مردم به تهران آمد و در آنجا اقامت گزید.