تیز گرد

تیزگرد. [ گ َ ] ( نف مرکب ) گردگردنده. ( ناظم الاطباء ). تندرو. تندگردنده. آنکه به تندی چرخد:
نگه کن بر این گنبد تیزگرد
که درمان از اویست و زویست درد.فردوسی.که داند درین گنبد تیزگرد
در او سور چند است و چندی نبرد.فردوسی.چه جویی از این گنبد تیزگرد
که هرگز نیاساید از کارکرد.فردوسی.تا آن جوان تیزقوی را چو جادوان
این چرخ تیزگرد چنین کرد کند و پیر.ناصرخسرو.شرف چرخ تیزگرد او بود
در حدیث و حدید مرد او بود.سنائی.|| در بیت زیر از فردوسی در صفت آتش آمده و معنی شراره کش و درخشان و پرلهیب را افاده می کند:
به یک سو شدی آتش تیزگرد
برافروختی زو سیاوخش گرد.( شاهنامه چ بروخیم ج 3 ص 650 ).

گرد گردنده تند رو تند گردنده

💡 شوخ‌من شیرین دلی من ترش ‌روی تلخکام زین سپهر شور چشم تند خشم تیز گرد

💡 چنین است کردار این تیز گرد یکی تاج بخشد یکی دار برد

💡 آسودگی به خواب ندید آن که تکیه گاه از گرد بالش فلک تیز گرد کرد

💡 یکی تیز گردان و دیگر بجای به جنبش ندادش نگارنده پای

💡 از اولیای دولت در هیچ روزگار نه آورد چون تو گردش گردون تیز گرد

💡 جهاندیدگان را همه گرد کن زبان تیز گردان به شیرین سخُن