لغت نامه دهخدا
تسالونیک. [ ت ِ ل ُ ] ( اِخ ) سالونیک بندری است در مقدونیه یونان که 377000 تن سکنه دارد و یکی از مراکز صنعتی و تجارت یونان است. هاکس در قاموس کتاب مقدس، ذیل تسالونیکی آرد: معنی این لفظ غلبه بر تسلی می باشد. آن بندری است از قسمت دوم مقدونیه که در سر خلیج ترمای به مسافت 27 میل از پلاه و 67 میل از امفپولس واقع است. اعمال رسولان 17:1. خلیج مسطور بواسطه وجود گرمابهای طبیعی ثرما خوانده شد و چون بر راه کناتیا واقع بود بدان واسطه نیکو گشته بود و راه اتصالی بین شهر رومیه و تمام اطراف شمالی دریای یوجان بود بنابراین برای تجارت خوب و برای انتشار انجیل هم بر خشکی و هم بر دریا خیلی مناسبت داشت و در جذب سلونیان و بلغاریان به دین مسیح اسباب عمده ای بود. کسدر پسر انتی پطر این شهر را تخمیناً در سال 315 ق. م. دوباره بنا نمود و آن را به اسم زوجه خود تسلانیکا که خواهر اسکندر کبیر بود موسوم ساخت. در زمانی که امیلیوس پالس بعد از غلبه بر مقدونیه آن سرزمین را به چهارقسمت تقسیم کرد، این شهر حاکم نشین قسمت دوم و پایتخت رومانیان گردید... پولس فعالیتهای دینی قابل توجهی در این سامان معمول داشت و چند بار باین شهر رفت. این شهر در سال 904 م. بدست قشون اسلام فتح شدو سپس در سال 1439 م. بدست ترکها افتاد و در تمام این ادوار مسکن گروهی از یهودیان و مسیحیان بود. این شهر اکنون دارای ستونهای شکسته از آثارقدیم و قطعات حجاری شده است و مساجدی که اکنون در آنجا یافت میشود قبلا از کلیساهای مسیحیان بوده است.
هنگامی که پولس، مقدونیه را بقصد آتن ترک کرد، تیموتیوس ( تیموتاوس.رجوع به همین کلمه شود ). و سیلاس را در تسالونیک گذاشت تا مؤمنان را در ایمان ثابت و برقرار گردانند و بعد از آن به کلیسای این شهر دو نامه نوشت. اولی بسال 52 - 53 م. در قزنتس نگاشته شد. و رجوع به قاموس کتاب مقدس ص 254 و سالونیک و سلانیک شود.
