واژه «نواله بر» در زبان فارسی دارای معانی گوناگونی است و در متون کهن به صورت ترکیبی به کار رفته است. در یک معنای اصلی، این واژه به فردی گفته میشود که وظیفه آوردن نواله یا آذوقه و خوراک را بر عهده دارد. در این کاربرد، «نواله بر» همان حامل توشه و غذا است که نیاز خوراکی دیگران را تأمین میکند. در معنای دیگر، این واژه به صورت مجازی برای فردی به کار میرود که از دسترنج یا روزی دیگران بهرهمند میشود و ریزهخوار محسوب میگردد. در برخی منابع لغوی، «نواله بر» به عنوان صفتی برای توصیف وابستگی معیشتی نیز به کار رفته است. از سوی دیگر، این واژه در کاربردی کاملاً متفاوت، به معنای کارد یا سَکّین نیز آمده است. در این معنا، «نواله بر» نام ابزاری برنده است که برای بریدن یا آمادهسازی غذا استفاده میشود. این چندگانگی معنایی نشان میدهد که واژه در دورههای مختلف زبان فارسی کاربردهای متنوعی داشته است. از نظر زبانی، این ترکیب از «نواله» به معنای لقمه یا خوراک و «بر» به معنای برنده یا حملکننده ساخته شده است. در مجموع، این کلمه واژهای چندمعناست که هم به انسان، هم به نقش معیشتی و هم به ابزار برش اشاره دارد.
نواله بر
لغت نامه دهخدا
نواله بر. [ ن َ ل َ / ل ِ ب َ ] ( نف مرکب ) نواله برنده. ( برهان قاطع ). حامل نواله. ( فرهنگ فارسی معین ). کسی که توشه و آذوقه می آرد. ( ناظم الاطباء ). || ریزه خوار. روزی خور.
نواله بر.[ ن َ ل َ / ل ِ ب ُ ] ( اِ مرکب ) کارد. ( برهان قاطع ) ( جهانگیری ) ( انجمن آرا ) ( رشیدی ). سکین. ( برهان قاطع ).
فرهنگ فارسی
( صفت واسم ) کاردسکین.