نفی برهان

رد کردن دلیل، ابطال دلیل، انکار برهان

اثبات برهان

[ویکی فقه] گرچه خداوند متعالی در چند جای کتاب خود از مشرکان و کافران خواسته تا بر دعویهای خود برهان اقامه کنند؛ ولی چون کفر و شرک اثبات پذیر نیست به طور قطع اعتقادات شرک آلودِ آنان را فاقد پایگاه برهانی و منطقی اعلام می کند: «و مَن یَدعُ مَعَ اللّهِ اِلهًا ءاخَرَ لا بُرهنَ لَهُ بِهِ فَاِنَّما حِسَابُهُ عِندَ رَبِّهِ اِنَّهُ لا یُفلِحُ الکفِرون».
برخی قید «لابُرهان لَه بِه» را قید توضیحی برای خدایان ادعایی دروغین دانسته و افزوده اند: این قید می فهماند معبودی جز خدا که بر معبودیتش برهان وجود داشته باشد نیست، بلکه برعکس بر نبود چنین معبودهایی برهان قائم است.
برهان ناپذیری
برخی دیگر وجه برهان ناپذیری شرک و کفر را بطلان آن دو دانسته و گفته اند: بطلان در واقع عدم است و عدم چیزی نیست تا برهان داشته باشد.
حقیقت وحدانی
برخی هم گفته اند: وقتی ما ارتباط افراد عالم و نظام گیتی را می نگریم و می بینیم ارتباط اجزای عالم به طوری متصّل و مرتبط به هم گردیده که یک وحدت تشکیل داده اند علم یقینی پدید می گردد که مبدأ و ناظم آن یک حقیقت وحدانی است. شاید آیه اشاره به این مطلب باشد که ممکن نیست یک معلول دو علّت داشته باشد و آن اِله دیگری که مشرکان او را پرستش می کنند هیچ برهانی برای اثبات آن ندارند.
بطلان بت پرستی
...