دعوت به دین با برهان

[ویکی فقه] در حیات طیّبه انسانی برهان استوارترین روش در اندیشیدن است.
ازاین رو قرآن کریم پیامبر اسلام را موظّف می کند تا در مسیر دعوت انسانها به دین خدا در رأس همه راههای ممکن و قابل دفاع از برهان استفاده کند: «اُدعُ اِلی سَبیلِ رَبِّکَ بِالحِکمَةِ والمَوعِظَةِ الحَسَنَةِ وجدِلهُم بِالَّتی هِیَ اَحسَنُ».
راههای دعوت
در این آیه شریفه برای دعوت به دین خدا، سه راه مطرح گردیده تا درخور استعداد افراد و بر حسب نیاز از آن ها استفاده شود: حکمت، موعظه حسنه و جدال احسن.
← تعاریف
حکمت به امور دیگری نیز تفسیر شده که برخی از این تفسیرها با تفسیر حکمت به برهان قابل جمع است. برخی آیه یاد شده را هم افق با آیه ۱۰۸ سوره یوسف: «قُل هذِهِ سَبیلی اَدعوا اِلَی اللّهِ عَلی بَصیرَة اَنا ومَنِ اتَّبَعَنی» دانسته و افزوده اند: اینکه خداوند در این آیه به پیامبر فرمان می دهد تا بگوید راه من این است که با بصیرت کامل مردم را به خداوند فرا می خوانم، اشاره به این نکته است که دین اسلام دین حجّت و برهان است و هرگز نمی خواهد مردم ندانسته به آن بگروند. این دین نظام هستی را با همه اتقان و استحکام فرا روی عقلها می نهد تا در آن بیندیشند و بدین وسیله به صحت دعویهایش یقین کنند.
طلب برهان
...

💡 مسلمانان درگیر جنگ با سایر قبایل عرب به‌خصوص قبایل مکه شدند. این جنگ با انعقاد صلح حدیبیه در سال ۶۲۸ متوقف شد و طبق این قرارداد مکه، جامعه مسلمانان مدینه را از نظر سیاسی و مذهبی به رسمیت می‌شناخت. مطابق با منابع تاریخ‌نگاری مسلمانان پس از انعقاد این صلح، محمد از سال ۶ و ۷ هجری نامه‌هایی را برای سران حکومت‌های همسایه شامل هراکلیتوس، امپراتور بیزانس، نجاشی شاه حبشه، خسرو پرویز شاهنشاه ساسانی و چند تن دیگر فرستاد و آن‌ها را دعوت به دین اسلام کرد. اما همگی این دعوت را رد کردند. به نوشته تاریخ طبری متن نامه بدین شرح است:

💡 او سرانجام دعوت به دین اسلام را از خانواده خود شروع کرد.