نخستین ترجمه قران

[ویکی فقه] نخستین ترجمه قرآن. مقصود از نخستین ترجمه قرآن، بررسی تاریخ نخستین ترجمه قرآن به زبان های غیر عربی می باشد.
برخی معتقدند کار ترجمه قرآن کریم در عصر رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم به دست مسلمانان انجام شد؛ چنان که سرخسی در المبسوط می گوید: اهل فارس از سلمان فارسی خواستند سوره فاتحة الکتاب را برای آن ها به فارسی ترجمه کند. سلمان نیز «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» را به «به نام یزدان بخشاونده» ترجمه کرد و برایشان فرستاد….عده ای نیز ترجمه سلمان را مربوط به دوره خلفا می دانند.
قدیم ترین ترجمه به جا مانده
اما قدیم ترین ترجمه به جا مانده از قرآن کریم ترجمه معروف تفسیر طبری است که بین سال های ۳۵۰ - ۳۶۵ق نگارش یافت. ترجمه دیگری نیز در قرن چهارم هجری ظاهراً هم زمان با ترجمه طبری صورت پذیرفت.
ترجمه به زبان اروپایی
نخستین ترجمه به زبان اروپایی، ترجمه ایتالیایی «آندرثا آریوابنه» است که در سال ۱۵۴۷ م انتشار یافت. از روی ترجمه او نخستین ترجمه آلمانی به قلم «زلومن شوایگر» انجام شد. ترجمه شوایگر نیز مبنای نخستین ترجمه هلندی قرار گرفت که بدون نام مترجم در سال ۱۶۸۱ م به بازار آمد.نخستین ترجمه فرانسوی به قلم «آندره دوریه» بود که در چاپ های بسیار و متعدد میان سال های ۱۶۴۷- ۱۷۷۵ م انتشار یافت. این ترجمه نیز مبنای نخستین ترجمه انگلیسی قرآن به قلم «الکساندر راس» و نیز ترجمه های هلندی به قلم «گلازه ماکر»، آلمانی به قلم «انگه»، و روسی به همت «پستنیکف» و «وریووکین» شد.

💡 به عقیده اندرو جرج، حماسه گیلگمش از یک صد سال پیش که نخستین ترجمه‌های مدرن آن منتشر شد، در جایگاه یکی از آثار اصلی ادبیات جهان قرار گرفت. یکی از موضوعات اصلی در این حماسه، «ترس از مرگ» است و داستان سنتی «طوفان» (روایت اوتنپیشتی در لوح XI نسخه معیار) به آن پیوسته‌ است. نسخه‌های مختلف گیلگمش بر روی لوح گِلی و به خط میخی نوشته و در شهرهای باستانی مختلف در بین‌النهرین، شام و آناتولی پیدا شده‌اند.

💡 کتاب دده قورقود به زبان‌ها مختلف ترجمه شده‌است. نخستین ترجمه دده‌قورقود به زبان آلمانی در سال ۱۸۱۵ از روی نسخه کتابخانه درسدن در آلمان بود.

💡 هزارویک شب گالان نخستین ترجمه اروپایی هزار و یک شب است که توسط آنتوان گالان خاورشناس فرانسوی در ۱۲ جلد بین سال‌های ۱۷۰۴ تا ۱۷۱۷ منتشر شد.

💡 شهریاری به زبان فرانسه مسلط بود و در مدتی که در زندان به‌سر می‌برد، زبان روسی را نیز در مدت ۹ ماه، به‌گونه خودآموز و از روی یک کتاب فرا گرفت و از همان زمان، دست به تألیف و ترجمه زد. نخستین ترجمه‌ای که از او به چاپ رسید، کتاب تاریخ حساب نوشتهٔ رنه تانون (نویسنده فرانسوی) در سال ۱۳۲۹ بود. او این کتاب را در زندان ترجمه کرد.

💡 در آثار ثعالبی، اندرزها و امثال و کلمات قصار، حُکم مادّهٔ اولیه را دارند، اما اندیشه‌ای منظم در استفاده از آن‌ها به کار رفته است. ثعالبی برای اشاعه فرهنگ عربی بغداد در شرق ایران بسیار کوشیده است. نخستین ترجمه فارسی شناخته شده از آثار او، متعلق به قرن هفتم است؛ یعنی، دوره‌ای که ادبیات عرب، نمونه و سرمشق محسوب می‌شد.