مقدمات مناسب
«مقدمات مناسب» اصطلاحی در منطق و فقه است که به معنای تناسب و هماهنگی مقدمات برهان با نتیجه آن میباشد. به عبارت ساده، وقتی میخواهیم از مقدمات به نتیجه برسیم، لازم است که مقدمات به طور ذاتی با نتیجه مرتبط باشند و محمولات آنها با موضوعاتشان هماهنگ باشد. این شرط به این دلیل اهمیت دارد که نسبت میان مقدمات و نتیجه مانند نسبت علت و معلول است؛ یعنی همانطور که علت با معلول خود تناسب دارد، مقدمات نیز باید با نتایج متناسب باشند تا استدلال صحیح باشد. به عنوان مثال، اگر نتیجهای علمی مدنظر باشد، مقدمات باید از همان علم یا علوم مرتبط با آن استخراج شده باشند. در منابع کلاسیک مانند آثار ابن سینا (الشفا) و خواجه نصیرالدین طوسی (اساس الاقتباس)، این شرط یکی از اصول ضروری در برهان و استدلال منطقی ذکر شده است. بنابراین «مقدمات مناسب» یعنی مقدماتی که به طور طبیعی و علمی با نتیجه همخوانی دارند و امکان استنتاج صحیح را فراهم میکنند.
مترادفها
پیشزمینههای لازم
متضادها
نامناسب
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] مقدمات مناسب، به معنای ذاتی بودنِ محمولات نسبت به موضوعات و از شرایط مقدمات برهان است.
یکی از شرایط مقدمات برهان این است که مقدمات، مناسب نتایج باشند به حسب علمی که نتایج، از آن علم است، و یا علمی که مشارک آن علم بود. و مراد از تناسب، ذاتی بودنِ محمولات نسبت به موضوعات است. دلیل این شرط آن است که نسبت میان مقدمات و نتیجه، نسبت میان علت و معلول است، و همان طور که هر علتی متناسب با معلول خود است، مقدمات نیز باید با نتایج متناسب باشند تا بتوان از مقدمات، به نتایج رسید.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق).• خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس.