مرعشی محمود

[ویکی نور] حجت الاسلام دکتر سید محمود مرعشی نجفی، فرزند آیت الله مرعشی نجفی، در سال 1320 در بیت فقاهت و مرجعیت در شهر مقدس قم به دنیا آمد. وی پس از طی دوره دبستان و دبیرستان در قم، به تحصیل علوم حوزوی پرداخت، مقدمات و سطح را نزد استادان برجسته ای چون حضرات آیات فاضل لنکرانی، سید مهدی لاجوردی، شیخ ابوطالب تجلیل تبریزی، محمد صادق نصیری سرابی، محمد تقی ستوده و سید احمد ورامینی آموخت و سپس در درس خارج فقه پدرش آیت الله مرعشی نجفی شرکت کرد که تا پایان عمر ایشان ادامه یافت.
حجة الاسلام مرعشی، در کنار تحصیل علوم دینی، به دلیل علاقه وافر به علوم رجال، انساب، کتاب شناسی و نسخه شناسی، به مطالعات کتب و رسائل قدما و متأخران در این رشته ها پرداخت و در این راه از رهنمودها و تجربیات والد خویش استفاده فراوان برد و به تدریج صاحب نظر گردید.
وی، از بسیاری از استادان و مشایخ اجازاتی دریافت نموده است. حجة الاسلام مرعشی، از آموختن علوم جدید نیز غافل نماند و تحصیل در رشته جامعه شناسی را نخست در دانشگاه تهران و سپس در دانشگاه لندن ادامه داد و در سال 1985م، موفق به اخذ دکترای جامعه شناسی از دانشگاه لندن گردید.
دکتر مرعشی، در کنار پدر، سهم عمده ای در تأسیس و توسعه کتاب خانه بزرگ آیت الله مرعشی نجفی در قم داشته است. کوشش های وی در زمینه کتاب شناسی، فهرست نویسی و جمع آوری نسخ خطی و چاپ آنها، لوح تقدیر کتاب شناس برجسته کشور را در سال 1374 نصیب وی نمود. فرهنگستان علوم آذربایجان نیز در سال 1369، طی مراسمی به پاس قدردانی از مقام علمی و کوشش های وی، دکترای افتخاری آن مرکز را به وی اعطا کرد.
فعالیت وی پس از انقلاب، عمدتاً متمرکز در توسعه و تکمیل کتاب خانه و نیز خدمت به والد گرامی خویش بوده است. از دکتر مرعشی، 12 اثر مستقل تألیفی و ده ها مقاله علمی و گزارش سفر و سخن رانی چاپ و منتشر شده است. وی، هم اکنون، غیر از تولیت کتاب خانه و ریاست واحدهای تحقیقاتی تابعه آن، عضو سازمان جهانی کتاب خانه ها و عضو افتخاری فرهنگستان علوم آذربایجان است.

💡 آثار مستقل سید محمود مرعشی نجفی به‌طور عمده در زمینه فهرست‌نگاری نسخ خطی، کتابشناسی و شرح حال شماری از اندیشمندان مسلمان ایران است. از سال ۱۳۴۱ تا سال ۱۳۸۲، در مدت چهل و یک سال، او دوازده کتاب تألیف کرده است. علاوه بر این، وی ۹ اثر را تصحیح کرده و ۶۴ کتاب نیز زیر نظر وی منتشر شده است. از آثار مستقل وی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

💡 به گفته سید محمود مرعشی فرزند وی که مدیریت کتابخانه را عهده‌دار است، که «از لحاظ کیفیت نسخه‌های نفیس و کهن خطی اسلامی به عنوان بزرگترین کتابخانه در کشور ایران و سومین کتابخانه جهان و مرکز بزرگ فرهنگی بین‌المللی در دنیا شناخته شده‌است».

💡 میرعبدالله بن میرسلطان محمود ملقب به خان کوچک یکی از شاهان مرعشیان تبرستان بود که پس از به قتل رساندن آقامحمد روزافزون به حکومت رسید. وی دارای حکومتی متزلزل بوده‌است.

💡 شاه از قبل از نقش منفی او در مسموم کردن محمود و این که چندین فرستاده سلطنتی برای دستگیری غیاث‌الدین منصور که در پناه خان احمد بود دست خالی از پیش او برگشته بودند، عصبانی بود. دلیل دیگر مخالفت شاه طهماسب با او عدم پرداخت مقرری خراج به دربار شاهی و نیز دخالت او در طبرستان بود که باعث شد میرعبدالکریم مرعشی حاکم طبرستان از او به دربار شکایت کند.

💡 سیّد محمود مرعشی نجفی (متولد ۱۳۲۰ در قم) کتابدار، کتاب‌شناس و نسخه‌شناس ایرانی است. او مدیر «کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی» می‌باشد که به گفته وی یکی از بزرگترین کتابخانه‌های ایران و جهان است.