قانصوه غوری

قانصوه غوری. [ غ َ ] ( اِخ ) ابن عبداﷲ ظاهری ( 850 - 922هَ. ق. = 1446 - 1516 م. ) ( منسوب به ظاهر خوشقدم )،اشرفی ( منسوب به اشرف قایتبای )، غوری ( منسوب به طبقه غور ). بیست و سومین از ممالیک برجی است ( 906 - 922 هَ. ق. ) و آن دسته ای هستند که در مصر قرائت قرآن را به ممالیک سلطان می آموختند. سلطان مصر و چرکسی الاصل. در خدمت سلاطین به سر میبرد و به منصب ریاست دربانی ( حجابةالحجاب ) حلب منصوب گردید و سپس به سال 905 هَ. ق. در قلعه جبل قاهره بسلطنت با او بیعت کردند.آثار و ابنیه بسیاری بنیاد کرد ولی در پایان به بدی و لهو و لعب و موسیقی گرائید. مردی زیرک و نابغه بود. دیوان شعری دارد که سیوطی شرحی بر بخشی از موشحات آن نگاشته و آن را «النفح الظریف علی الموشح الشریف » نام نهاده است. سلطان سلیم عثمانی با لشکری فراوان بقصد او حرکت کرد و در نزدیکی حلب جنگی میان آنان درگرفت و بدنبال آن لشکر قانصوه شکست خورد و خودش نیزکشته شد. رجوع به زامباور ج 1 ص 164 و الاعلام زرکلی ج 2 ص 788 و السنا الباهر خطی و دررالحبب خطی شود.

سلطان مصر و در خدمت سلاطین بسر میبرد و به منصب ریاست دربانی حلب منصوب گردید.

قانْصوۀ غوری (850-۹۲۲ق)
(شهرت الملک الاشرف ابونصر سیف الدین غوری) آخرین فرمانروا از ممالیک بُرجی مصر (۹۰۶ـ۹۲۲ق). در کودکی از بردگان ملک اشرف قایتبای بود. در ۸۹۹ق فرمانده دسته های نظامی کرد و مدتی نیز نایب حاکم ملطیه و سرپرست حاجیان شد. در دورۀ سلطنت طومان بای متصدی وزارت و دواداری او گردید و پس از خلع وی، با اصرار امیران، در ۶۰سالگی بر تخت نشست. در زمان او، پرتغالی ها به دریای سرخ راه یافتند و سلطان سلیم عثمانی درصدد تصرف قلمرو او برآمد. سلیم در ۹۲۲ق با سپاهیان خود وارد شام شد و در رجب همان سال در مرج دابق، واقع در شمال حلب، قوای قانصوه را درهم شکست و پس از آن عازم تصرف مصر شد. قانصوه در ضمن همین جنگ به قتل رسید. او فردی با تدبیر، فریبکار، سیاستمدار و خون ریز و متمایل به ظلم و اجحاف و غارت اموال مردم بود. آثار عمرانی فراوانی از خود بر جای گذاشت. نیز ← مملوکان_مصر

💡 سلطان الاشرف ابوالنصر سیف‌الدین قایتبای محمودی اشرفی بازسازی این قلعه را در سال ۸۸۲ هجری قمری آغاز کرد که در سال ۸۸۴ هجری به پایان رسید. دلیل علاقهٔ وی به اسکندریه، تهدیدهای مستقیمی بود که علیه مصر توسط امپراتوری عثمانی می‌شد که کل منطقهٔ عربی را در بر می‌گرفت. سلطان قانصوه غوری اهمیت و مراقبت از قلعه را افزایش داد.

💡 شاه اسماعیل در نامه‌ای به قانصوه غوری سلطان مصر این نبرد را چنین شرح می دهد: «...آنکه شیبک شیبانی که شعبه‌ای از درخت کفر چنگیزخانی بود در ممالک ماوراءالنهر و تمامی خراسان دست تسلط بگشود و باد نخوت و غرور و پندار در دماغ او راه یافته، سر از جاده استقامت برتافته و متعرض ممالک محروسه می‌شد و از هر طرف به نهب و غارت مبادرت می‌نمود و ابواب ظلم و تعدی بر سایر بلاد و عباد می‌گشود:

💡 سفیر شاه اسماعیل حامل نامه‌ای دوستانه و دویست برده گرجی و ترکمن جهت قانصوه غوری سلطان مصر فرمانروای سلطنت ممالیک بود و شاه در نامه خود وی را به جنگ علیه سلطان سلیم که نظریات تجاوزکارانه نسبت به مصر داشت تشویق می‌کرد.