فرهنگ اصطلاحات اصول
دانشنامه اسلامی
[ویکی نور] «فرهنگ اصطلاحات اصول» اثر مجتبی ملکی اصفهانی در واقع نوعی معجم نگاری است که مولّف با بهره گیری از مصادر و منابع مختلف آن را در قالب دو جلد به رشته تحریر درآورده است. این کتاب هرچند «فرهنگ اصطلاحات اصول» نامیده می شود ولی عملاً به توضیح برخی از اصطلاحات علوم دیگر نیز پرداخته است. مساعدت ها و راهنمایی های آیت الله سبحانی این مجموعه را پربارتر کرده است.
کتاب با مقدمه مختصر اما ارزشمندی به قلم آیت الله سبحانی آغاز شده است. در متن اثر اصطلاحات براساس حروف الفبا تنظیم و به اختصار بیان شده است.
کتاب دارای ویژگی های زیر است:
1- ذکر اختلاف و اقوال علماء در برخی واژه ها:مثلاً در اجتماع امر و نهی مولف بیان می کند که از نظر عقل شکی نیست که تعلق امر و نهی به فعل واحد دارای عنوان واحد و در زمان واحد از مولای حکیم جایز نیست و در این مورد سه قول وجود دارد. اوّل، جواز اجتماع: این قول به اکثر اشاعره و برخی از امامیه مانند فضل بن شاذان، محقق قمی و محقق خوانساری نسبت داده شده است. قائلین به جواز را «اجتماعیون» گویند. دوّم، امتناع: اکثر علمای شیعه و جمهور علمای معتزله و برخی از اشاعره این قول را اختیار کرده اند. سوّم، تفصیل بین حکم عقل به جواز و حکم عرف به امتناع.
2- آوردن انقسامات مختلف برخی واژه ها: در توضیح اصطلاحات روش کار اینگونه است که هرگاه یک اصطلاح اقسام مختلفی دارد اصطلاح علمی بیان شده و سایر اقسام آن، ضمن همان بحث آورده شده است تا علاوه بر آشنایی خواننده با معنی و مفهوم هر اصطلاح، انسجام و ارتباط بین آنها نیز محفوظ بماند. مثلاً در بحث عام و خاص مولّف اقسام عموم را چنین تقسیم بندی می کند که عموم، به اعتبار تعلّق حکم به آن سه قسم است: 1- عموم استغراقی: عموم استغراقی یا افرادی وقتی است که فرد فرد افراد عام به صورت مستقل موضوع حکم باشند به گونه ای که برای هر فرد از افراد، امتثال یا عصیان خاص وجود داشته باشد؛ 2- عموم مجموعی: هرگاه حکم به مجموع، به اعتبار مجموع بودن تعلّق گیرد عموم را مجموعی گویند؛ 3- عموم بدلی: عموم بدلی وقتی است که عامی به عنوان موضوع حکم ذکر شده ولی مقصود یکی از افراد غیر معین آن عام است بنابراین در واقع یکی از افراد عام به صورت نامعین موضوع حکم است. قابل توجّه اینکه آوردن اقسام، مانع از ذکر برخی از این قبیل اصطلاحات در ردیف مربوط و براساس ترتیب حروف الفبا نیست.
[ویکی فقه] فرهنگ اصطلاحات اصول (ملکی اصفهانی). «فرهنگ اصطلاحات اصول» اثر مجتبی ملکی اصفهانی در واقع نوعی معجم نگاری است که مولف با بهره گیری از مصادر و منابع مختلف آن را در قالب دو جلد به رشته تحریر درآورده است.
این کتاب هرچند «فرهنگ اصطلاحات اصول» نامیده می شود ولی عملا به توضیح برخی از اصطلاحات علوم دیگر نیز پرداخته است. مساعدت ها و راهنمایی های آیت الله سبحانی این مجموعه را پربارتر کرده است.
ساختار
کتاب با مقدمه مختصر اما ارزشمندی به قلم آیت الله سبحانی آغاز شده است. در متن اثر اصطلاحات براساس حروف الفبا تنظیم و به اختصار بیان شده است.
گزارش محتوا
کتاب دارای ویژگیهای زیر است:
← ذکر اختلاف و اقوال علماء
...
جمله سازی با فرهنگ اصطلاحات اصول
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در فرهنگ اصطلاحات قاجار، زنبورک، چنین توصیف می‌شود: «توپ کوچکی که روی شتر بسته می‌شود و قادر به شلیک چند گلوله با فاصله زیاد میان شلیک‌ها است.» (مدرسی، ۲۹۳:۱۳۸۰)
💡 نوراحمر سال ۱۳۸۱ کتاب فرهنگ اصطلاحات تئاتر را منتشر کرد. او در بیش از بیست مجله مقاله می‌نوشت که از جمله می‌توان به ترقی، خوشه، فردوسی، اطلاعات هفتگی، آناهیتا، کتاب هفته، کیهان فرهنگی، سخن، تالار، شعر، سوره مهر، صحنه، مقام، جام جم، مجله نمایش، سروش و هنرهای تجسمی اشاره کرد.
💡 البته امتناع از بازی کردن با همکارانم، عمدی است؛ زیرا در فرهنگ اصطلاحات فلسفی من استاندارد بدتر از بی‌فایده بودن است - مانع بزرگی برای پیشرفت است، زیرا از خطاهای بسیاری تشکیل شده‌است.»
💡 از برجسته‌ترین خاقانی پژوهان ایرانی سید ضیاءالدین سجادی می‌باشد. وی منقح‌ترین دیوان را از خاقانی به چاپ رسانده‌است. همچنین فرهنگ اصطلاحات خاقانی نیز از وی چاپ شده‌است. از دیگر خاقانی پژوهان می‌توان به میر جلال الدین کزازی، معصومه معدن‌کن و نصرالله امامی اشاره کرد.
💡 نام ماشین روب گُلدبِرگ برگرفته شده از نام مبتکر آن روب گُلدبِرگ (۱۸۸۳–۱۹۷۰) کارتونیست آمریکایی است که بیشتر برای سری کارتون‌هایش مشهور است. همچنین واژه «یک روب گلدربرگ» (a Rube Goldberg) در فرهنگ اصطلاحات آمریکایی برای بیان طرح یا وسیله‌ای فوق‌العاده پیچیده اما غیر عملی و ناکارآمد، استفاده می‌شود.
💡 دانشجویان رشته فلسفه برای درک دقیق مفاهیم پیچیده، باید حتماً از فرهنگ اصطلاحات اصول برای مطالعه متون کلاسیک و قدیمی خود کمک بگیرند.
💡 این کتاب که به عنوان یک فرهنگ اصطلاحات اصول شناخته می‌شود، به بررسی دقیق واژگان کلیدی در مباحث مبانی علوم انسانی می‌پردازد.
💡 پژوهشگران حوزه دین، برای تدوین مقالات علمی خود، از فرهنگ اصطلاحات اصول جهت استخراج معانی دقیق و صحیح کلمات تخصصی استفاده می‌کنند.
