💡 گفتم: مَذِمَّتِ اینان روا مدار که خداوندِ کرماند، گفت: غلط گفتی که بندهٔ دِرَماند. چه فایده چون ابرِ آذارند و نمیبارند و چشمهٔ آفتاباند و بر کس نمیتابند. بر مرکبِ استطاعت، سواراناند و نمیرانند. قدمی بهرِ خدا ننهند و دِرَمی بی مَنَّ و أَذی ندهند. مالی به مَشِقَّت فراهم آرند و به خِسَّت نگه دارند و به حسرت بگذارند، چنانکه حکیمان گویند: سیمِ بخیل از خاک وقتی برآید که وی در خاک رود.
💡 4 - مستطيع باشد كه اين استطاعت همانطورى كه گذشت هم از نظر مالى است كه بايدمخارج خود و كسانى كه خرجى آنان بر او واجب است داشته باشد و پس از بازگشت براىكسب و زراعت و غيره سرمايه كافى در اختيارش باشد و يا بر سر كار خود برقرارباشد و هم از نظر جسمى كه بايد حج گزار از سلامت جسمى و مزاجى برخوردار بوده كهبتواند اعمال خود را بجا آورد و هم اين كه از نظر راه از آزادى و امنيت برخوردار باشد.
💡 در نوروز و مهرگان رسم بود که نمایندگان و بزرگان و فرمانروایان ایالات و اشراف و عامهٔ مردم هر یک به توانایی و استطاعت، هدایایی را به دربار اهدا میکردند.
💡 مساءله 9- اگر با بدست آوردن ماليكه بحد نصاب است مستطيع شود اگرسال آن مال، قبل از سير قافله و تمكن از رفتن به سر رسيده باشدو يا وجوب زكاتبه آن مال قبل از آن تعلق گرفته باشد دادن زكات واجب است و در اين صورت اگر بادادن زكات باز هم استطاعت باقى ماند حج نيز واجب مى شود و اگر نماند نه.
