ربح ما لم یضمن

[ویکی فقه] فروختن کالا به قیمت بیشتر، قبل از تحویل گرفتن آن را ربح ما لم یضمن گویند.
مراد از آن، این است: کسی که کالایی را از دیگری خریده، پیش از آنکه آن را از فروشنده تحویل بگیرد، با قیمت بیشتر به دیگری بفروشد. از احکام آن در باب تجارت سخن گفته اند.
ربح مالَم یضمَن در روایات
از معاملاتی که رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله از آن نهی کرده، ربح مالَم یضمَن است. در روایتی از امام صادق علیه السّلام آمده است: پیامبر صلّی اللَّه علیه و آله یکی از یاران خود را نزد مردم مکه فرستاد تا بازرگانان را از چند نوع معامله، از جمله رِبح ما لَم یضمَن باز دارد.
نظر فقها در صحت معامله ربح مالَم یضمَن
در اینکه فروختن کالای خریداری شده، قبل از تحویل گرفتن آن از فروشنده به قیمت بیشتر، حرام است یا مکروه، اختلاف است. البته به معامله یاد شده از دو جهت نهی تعلق گرفته است: یکی از جهت فروختن کالا قبل از تحویل گرفتن آن که به طور مطلق؛ با سود یا بدون سود، از آن نهی شده است و دیگری از جهت فروختن آن به قیمت بیشتر؛ از این رو، بنابر قول به کراهت معامله نخست، این کراهت در معامله دوم مؤکد خواهد بود.

💡 و ما لم يحدث از باب افعال است. و ضمير مستتر در آن راجع به جالس مستفاد ازجـلوس مـذكـور اسـت. و اغـتـاب مـنـصـوب اسـت، ومفعول فعل مقدر مفهوم از كلام سائل است. و در بعضى نسخ به جاى ما يحدث ما الحدث است، بنابراين، اغتياب مرفوع است بنابر خبريت.

💡 فى قوله: و علم ادم الاسماء كلهاقال: علم آدم من الاسماء اسماء خلقه ثم قال ما لم تعلم الملائكه فسمىكل شى ء باسمه والجا كل شى الى جنسه.(492)

💡 (( ((يجب عليه الوفاء للا ول ما لم يعرض لابنه مرض او ضعف؛ )) (135) تاوقتى كه براى فرزند بيمارى يا ضعفى حاصل نشده است آن مرد بايستى به قرارداداول پايبند باشد و نمى تواند فسخ كند)).

💡 (و عنه عليه السلام قال: اصبروا على الدنيا فانما هى ساعة فما مضى منهفلاتجد له الما و لا سرورا، و ما لم يجى ء فلا تدرى ما هو و انما هى ساعتك التى انتفيها فاصبر فيها على طاعة الله واصبر فيها عن معصية الله.(85) )

💡 6 گرچه انسان در برابر سخن تازه عكس العمل نشان مى دهد، ولى نزول وحى تازگى ندارد. (ام جائهم ما لم ياءت آبائهم الاوّلين )

💡 الفقهاء اءمنا الرسل ما لم يدخلوا فى الدنيا (40). يعنى فقيهان، تا آنگاه كهروى به دنيا نياورده باشند، امناى پيامبرانند.