ذکاوتی قراگزلو علیرضا

[ویکی نور] علیرضا ذکاوتی قراگزلو، در سال 1322 در یک خاندان مذهبی، علمی و عرفانی در همدان متولد شد. پدرش مرحوم شیخ علی اصغر ذکاوتی قراگزلو متخلص به «زمزم همدانی»، عالم، ادیب، خطیب، عارف، مدرس و شاعر بود. مادرش از خاندان حاج محمدجعفر کبوتراهنگی (مجذوب) از عارفان نامدار قرن سیزدهم هجری است.
ایشان خود در شرح زندگی خویش می نویسد: «از کودکی با کتاب بزرگ شده ام و از حضور در مجالس اهل علم در همدان و قم بهره برده و از محضر پدرم و دیگر خویشاوندان که اهل علم بودند، استفاده کرده ام. مطالعات پیوسته و گسترده ای در ادب فارسی و عربی، عرفان اسلامی، عقاید و مذاهب و تاریخ اجتماعی ایران بعد از اسلام دارم و در هر دو رشته ادبیات ابداعی و ادبیات تحقیقی و نیز ترجمه از عربی به فارسی آثار متعددی پدید آورده ام که از آن جمله ترجمه «تمدن اسلامی در قرن چهارم هجری» (تألیف آدام متز) در سال 1363 و ترجمه کتاب «نظام اداری مسلمانان در صدر اسلام» در سال 1385 «کتاب سال» شناخته شد و موفق به اخذ جایزه شدم. همچنین به مناسبت چاپ مقالات متعدد در نقد کتاب در مجلات وزین کشور در سال 1377 به عنوان «منتقد نمونه» و در سال 1390 به عنوان «منتقد پیش کسوت» موفق به اخذ جایزه شدم. جزء هیئت مؤلفین دائرةالمعارف تشیع بوده و با بنیاد دائرةالمعارف اسلامی و دانشنامه جهان اسلام همکاری مداوم داشته، با مرکز نشر دانشگاهی در خصوص تهیه مقالات و ویرایش کتب، ارتباط مستمر داشته ام. تدریس من در دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان از بدو تأسیس به طور مستمر بوده است. در مرکز آموزش عالی ابن سینا نیز به مدت ده سال تدریس کرده ام و استاد مدعو ادبیات فارسی و عربی در دانشگاه علامه طباطبائی بوده ام، با دانشگاه بوعلی سینا نیز همکاری پژوهش داشته ام».