خط مصاحف

[ویکی فقه] خط مصاحف به رسم الخط قرآن در دوره های مختلف اطلاق می شود.
به طور کلی در نگارش مصاحف قرآن کریم از خط کوفی و نسخ بیش از هر خط دیگری استفاده شده است.
جایگزینی خط نسخ بجای خط کوفی
نگارش قرآن تا قرن چهارم بیشتر به خط کوفی انجام می شد؛ اما پس از اصلاحات و ابتکارات ابن مقله در خط نسخ، این خط به چنان درجه ای از روانی رسید که جایگزین خط کوفی شد. و امروزه نیز به طور معمول در نگارش قرآن از این خط استفاده می شود. عشق و علاقه کاتبان قرآن کریم و اهتمام آنان به موضوع کتابت قرآن سبب پدید آمدن انواع جدید خط در خوشنویسی و ابداع خطوط مختلف تاریخی شد؛ تا جایی که ادعا شده تنها در قرن پنجم هجری ۴۲ نوع خط فقط در خراسان رواج داشته است.
دیدگاه ابن ندیم
ابن ندیم در کتاب الفهرست (ص ۱۵) از بیش از پانزده نوع خط یاد کرده که در صدر اسلام در هر یک از بلاد اسلامی به نام خطوط مصاحف رواج داشته است.

💡 شمارى از نيكان يارانم شربت شهادت نوشيدند و عده بيشمارى هم (از ديدن مصاحف وشنيدن ياوه هاى معاويه ) فريب خوردند و بر حكم قرآندل بستند! پنداشتند كه فرزند هند جگرخوار به آنچه گفته است وفا مى كند.

💡 در الدر المنثور است كه عبد الرزاق، احمد، عبد ابن حميد، بخارى، مسلم، ابن جرير، ابنانبارى - در كتاب مصاحف - ابن مردويه و بيهقى، از طريق ابن شهاب از عروه بن زبيراز عايشه ام المؤ منين روايت كرده اند كه گفت: اولين روزنه اى كه از وحى به روىرسول خدا (صلى اللّه عليه و آله وسلم ) باز شد، اين بود كه در عالم رويا در خوابچيزهايى مى ديد كه چون صبح روشن در خارج واقع مى شد.

💡 پس از پذيرش حكميت، قاريان قرآن از عراق و لشكر شام در حالى كه مصاحف در دستداشتند بين دو لشكر آمدند، با هم توافق كردند تا سنت هاى حسنه قرآن را احيا كنند وآنچه را قرآن مردود و مطرود كرده كنار بگذارند و قرار گذاشتند دو نفر حكم انتخاب كنندو به مدت يك سال مهلت دهند تا در خير و شر صلاح و فساد تفكر و تدبر كنند و آنچهرا تصميم بگيرند، بدون كم و زياد معاويه و على بن ابى طالب عليه السلام آن رابپذيرند.

💡 غالب نويسندگان تاريخ علم ابوالاسود دوئلى از اصحاب و شاگردان را واضع علمنحو مى دانند كه نخستين بار به اشاره آن حضرت به نقطه و اعراب گذارى مصاحف(قرآن ها) پرداخته و اساس عربيت (صرف و نحو) را كه على خود مى خواست بنويسد برابوالاسود املاء كرد.(248)

💡 نويسنده كتاب المبانى پس از گزارش اين قضيه، يادآور مى شود كه اين حديث وتاريخچه آن، دليل بر تاءكيد كار عثمان در تدوين مصحف و سوزاندن مصاحف ديگر است.و اين كار توسط همه صحابه صورت گرفت !نظير همى حكايت نيز در مقدمه شهرستانىآمده است. (16)