دانشنامه اسلامی
[ویکی شیعه] ابومحمد حسن بن قاسم بن حسن، داعی و حاکم زیدی طبرستان، معروف به داعی صغیر،ابتدا از سپهسالاران حسن اطروش بود، اما در پی تیره شدن مناسباتش با حسن اطروش و همچنین تمایل بسیاری از بزرگان سپاه و عالمان زیدی به او، دعوی امامت نمود و حسن اطروش را به زندان انداخت.این سرآغازی بر جنگ های میان حسن و فرزندان اطروش بود که به مرگ حسن به دست مرداویج بن زیار و زوال حکومت مستقل علویان زیدی در ایران انجامید.
وی از نوادگان علی بن عبدالرحمان بن قاسم بن حسن بن زید شجَری است که نسبش به امام حسن مجتبی (ع) می رسد. از زمان و چگونگی آمدن خاندان حسن بن قاسم به دیلمان اطلاع دقیقی در دست نیست، تنها می دانیم که در مدینه سکونت داشتند و ظاهراً پس از تشکیل دولت علویان طبرستان به آمل مهاجرت کردند. او در حدود ۲۶۴ق متولد شد.
از زندگی اش پیش از پیوستن به حسن اطروش اطلاعی در دست نیست. حسن بن قاسم در قیام حسن اطروش برضد سامانیان در ۳۰۱ق، به او پیوست و در جنگ بوروذ (در جمادی الآخره همان سال)، فرماندهی لشکر علویان را برعهده گرفت. وی پس از غلبه بر سپاه سامانی، بسیاری از آنها را که در قلعه چالوس پناه گرفته بودند و حسن اطروش به آنها امان داده بود، به قتل رساند و قلعه را ویران کرد و از آن زمان آمل در اختیار حسن اطروش قرار گرفت. با تصرف ساری، حکومت علویان در طبرستان احیا گردید.
