حج در اندیشه اسلامی

[ویکی نور] حج در اندیشه اسلامی، تألیف سید علی قاضی عسکر از آثار فارسی است که اعمال و مناسک حج را مورد بررسی قرار داده است. مجموعه حاضر، پیش تر به صورت چند مقاله در فصلنامه «میقات حج» به چاپ رسیده است.
کتاب در ضمن یک مقدمه و چهارده عنوان تنظیم شده است. نویسنده به تناسب عنوان مورد بحث، به معرفی لغوی و اصطلاحی و تبیین پیشینه و تاریخچه آن بحث پرداخته و سپس اهمیت آن موضوع را در قرآن و روایات مورد توجه قرار داده و احکام آن را بیان کرده است.
در بخش اول کتاب به تبیین جایگاه حج پرداخته شده است. این بخش با اشاره به مشکلاتی که در گذشته حجاج در مسیر حج با آن مواجه بوده اند، آغاز شده است. نویسنده تحت عنوان «حوادث تلخ»، به برخی از این اتفاقات اشاره کرده است؛ به عنوان مثال، در سال 405ق، از بیست هزار حاجی، تنها شش هزار نفر زنده ماندند و بر افراد باقی مانده نیز به حدی شرایط سخت شد که شتران سواری و مورد نیاز خود را کشته، از گوشت آنها برای رفع گرسنگی استفاده کردند. این بخش با احادیثی در اهمیت حج به پایان آمده است. علی بن ابی طالب(ع) در واپسین لحظات زندگی به فرزندانش وصیت کرده، می فرماید: «فرزندانم تا زنده هستید حج خانه خدا را ترک نکنید که در چنین صورتی مهلت داده نخواهید شد».
آداب سفر حج، در دومین بخش کتاب مطرح شده است. غسل، صدقه، بدرقه مسافر، دعا و ذکر در حال حرکت، لباس تمیز پوشیدن، خیرخواهی، عبادت خداوند، گرامی داشتن همراهان از جمله مستحبات سفرحج است.
در بخش سوم، اسرار و معارف حج از دیدگاه امام علی(ع) و امام سجاد و امام خمینی(ره) مورد مطالعه قرار گرفته است. حضرت علی(ع) درباره اسرار و معارف حج می فرماید: «خداوند حج را بر شما واجب کرده، آنجا را قبله مرمان ساخت و آن را برای دین داران نشانه فروتنی در برابر عظمت او و اعتراف به عزت و بزرگواری خداوند قرار داد».

💡 حضرت به امام صادق عليه السلام وصيت كرده بودند، پسرم، جعفرم، اگر از اين دنيارحلت كردم، بده تا ده سال در ايام حج در منى برام عزادرى كنند... بخاطراينكه بچههاى زهرا عليها السلام براى پدرشان دلتنگى نكنند و جاى پدرشان راتاريك نبينند، امامصادق بعد از رحلت پدر بزرگوارشان امام باقر عليه السلام، هر شب چراغى توىاطاق پدر بزرگوارشان روشن مى كردند. (15)

💡 شاذلیه از طریقت شعیب ابومدین که در الجزیره درگذشت، منشعب شده‌است. عبدالسلام بن مشیش از شاگردان ابومدین بود که آموزه‌های وی را نوشت و به ابوالحسن شاذلی منتقل کرد. ابوالحسن شاذلی در روستای عماره در مراکش به دنیا آمد و برای رواج دادن آموزه‌های خود به تونس کوچید. وی در سر راه سفر به حج در بیابان عیذاب مصر وفات یافت.

💡 در ارشادالقلوب ديلمى قصه اى شبيه اين را بعد از بازگشت پيامبر از حج در عقبه اى(گردنه ) بين غدير خم و مدينه به نام (ثنية العقبة ) ذكر كرده است كه در اينجارسول خدا نام سيزده نفر را كه حذيفه آنها را مى شناخت به او مى گويد. آنها عمدتاكسانى بودند كه بعدها توانستند قدرت سياسى را در جامهه اسلامى بدست گرفته، يادر مسائل سياسى نقش مرموزنه ايفا كنند. (392)

💡 سید علی خامنه‌ای در پیامی در آستانهٔ فرارسیدن موسم حج در ۱۵ شهریور ۱۳۹۵ با مقصر خواندن حکام سعودی در این فاجعه، از ممانعت مسئولان سعودی در تشکیل هیئت حقیقت‌یاب بین‌الملل اسلامی برای آشکار شدن زوایای پنهان این فاجعه انتقاد کرد.

💡 رفتى به پاس حرمت كعبه به كربلا شد كعبه حقيقىدل، كربلاى تو اجر هزار عمره و حج در طواف توست اى مروه و صفا به فداى صفاىتو

💡 O ((حج )) به معناى قصد همراه با حركت است و ((مَحجّة )) به راه صاف و مستقيم مى گويند كه انسان را به مقصد مى رساند. حج در اسلام به معناى قصد خانه خدا و انجام اعمال مربوط به آن است.