جیلانی عبدالکریم بن ابراهیم

[ویکی نور] جیلی، عبدالکریم قطب الدین بن ابراهیم، عارف و صوفی محقق، از نوادگان شیخ عبدالقادرِ گیلانی است. با استناد به شعری از وی (أ لعبدک الجیلی منک عنایة) در کتاب «الإنسان الکامل فی معرفة الأواخر و الأوائل»، شهرت او جیلی است، نه جیلانی. همچنین وی در قصیده النادرات العینیة، زمان ولادتش را اول محرم سال 767 ذکر کرده است.
بنا به نقل عبدالله حبشی، ابن اهدل، در کتاب «تحفة الزمن بذکر سادات الیمن»، تاریخ وفات جیلی را 826 و مدفن وی را شهر زبید یمن ذکر کرده است.برخی نیز تاریخ وفات او را 805ق و گروهی نیز 832ق قید کرده اند.
اینکه جیلی خود را اصالتاً بغدادی و از حیث نسب گیلانی دانسته، موجب شده است تا درباره زادگاه او دو نظر مطرح شود.
جیلی در مقدمه «الإنسان الکامل» به نسبت خود با پیامبر اکرم(ص) نیز اشاره ای کرده است.
جیلی به یمن علاقه شدیدی داشت. تعلق خاطر او به زبید، بیشتر به سبب حضور استاد طریقتش در آنجا بود. شیخ اسماعیل جبرتی از مشایخ بنام و برجسته یمن بود که جیلی با بهره مندی از ارشادهای وی سلوک کرد. جیلی گرایش خود را به عرفان ابن عربی، مرهون ترغیبات شیخ خود می داند.
جیلی از مصاحبت دیگر مشایخ نیز بهره مند شده بود، از جمله از شیخ جمال الدین محمد بن اسماعیل بن مکدش؛ بهاءالدین نقشبند صاحب طریقت نقشبندیه و شیخ عارفی به نام جمال الدین ملقب به مجنون که در کتاب «حقیقة الحقایق» از او یاد کرده است.

💡 اما علی‌رغم رشد و توسعه اهواز در قرون اولیه اسلامی، در نیمه دوم قرن چهارم هجری این شهر رو به ویرانی گذاشت و مردم آن پراکنده شدند. و کار به جایی رسید که در اوایل قرن ششم این شهر به‌طور کلی ویران شد. عبدالکریم بن محمد سمعانی که در نیمه دوم قرن ششم می‌زیسته شهر اهواز را این چنین توصیف کرده: «اهواز یکی از شهرهای مشهور بود که دانشمندان و روحانیون و تجار و ثروتمندان بسیاری از مردم آن شهر به همراه غیر اهوازی‌ها در آن زندگی می‌کردند. بخش عمده این شهر ویران شد و فقط ویرانه‌هایی از آن باقی‌مانده که مردم اندکی را خود جای داده است.»

💡 عبدالکریم وفیق افندی (معروف به اطلاعات بریتانیا به نام آقا عبدالکریم بن آقا حسن)، کارمند سابق مالیاتی در قطیف، نامزد خوارالعدید بود.