جراح بن عبدالله حکمی

جَرّاح بن عَبدُالله حِکمی ( ـ۱۱۲ق)
سردار عرب در شام و والی اموی عراق و خراسان. اهل دمشق و ساکن بصره و کوفه بود و از ابن سیرین و دیگران حدیث نقل می کرد. حجاج بن یوسف ثقفی در زمان خلافت عبدالملک بن مروان وی را والی بصره کرد و در دوران خلافت سلیمان بن عبدلملک والی عراق و تمام خراسان شد و بعد در زمان خلافت عمر بن عبدالعزیز حکومت خراسان و سیستان به وی سپرده شد و در اواخر عمر به حکومت ارمنستان و آذربایجان منصوب گردید. در ۱۱۲ق از بَرذَعَه برای نبرد و شکست محاصرۀ اردبیل حرکت کرد و سرانجام پس از جنگی سهمگین در رمضان همان سال کشته شد. بنابر برخی روایات، وی به دست ترکان یا مردم خَزَر (مردمان شمال دریای خزر) کشته شد. خصوصیات اخلاقی و علمی او را ستوده اند.

[ویکی فقه] جَرّاحِ بْنِ عَبْدُاللـهِ حَکَمی، ابوعُقبه (مق ۲۲ رمضان۱۱۲ق/ ۸ دسامبر ۷۳۰م)، سردار و حاکم معروف دورۀ اموی است.
نسب وی به بنی حَکَم بن سعد العشیره از تیره های قبیلۀ یمانی مِذحَج می رسید و شهرت او به «حَکَمی» از این روست اما بنابر روایتی غیرمشهور، تیرۀ وی از بنی هَوْن قبیلۀ عدنانی خزیمه بودند و به قبایل مذحجی داخل شدند.

💡 وكيع مذكور كه اين خبر شريف، با سند در كتاب او موجود است از معروفين علماست. اووكيع بن جراح بن مليح بن عدى تا آخر نسبت كه به عامربن صعصعه رواسى مى رسد.در (عبقات الانوار) نقل كرده از كتاب ثقات محمّد بن حيان بستى كه او حافظ متقن بود.

💡 3 - سوء قصد به امام: دردها و رنجهاى امام به اينجا پايان نيافت بلكه دردهاىبزرگترى نيز در انتظار ايشان بود، آن حضرت به وسيله رشوه گيران و خوارج سهبار مورد سوء قصد واقع شد: يكبار هنگام نماز تيرى به سوى آن حضرت انداختند ولىبه حضرتش آسيبى نرسيد، بار ديگر جراح بن سنان بر ران آن حضرت ضربتى فرودآورد.

💡 در مظلم ساباط، یکی از خوارج به نام جراح بن سنان اسدی در حالی که فریاد می‌کشید که تو همانند پدرت علی کافر شده‌ای، با خنجری به حسن حمله برد و رانش را زخمی کرد که از آن خون بسیاری رفت و جراح بن سنان توسط یکی از یاران حسن کشته شد. حسن را به مدائن برده و در خانه والی آنجا سعد بن مسعود ثقفی درمان نمودند.