تشبیه صفات

[ویکی شیعه] تشبیه، اصطلاحی کلامی در باره صفات خدا. تشبیه به این معنا است که تفاوتی اساسی بین اوصاف خدا و اوصاف مخلوقات نیست و آن دسته از صفاتی که نیز بر خدا و هم بر مخلوقات او مانند انسان اطلاق می گردند، معنای واحد و مشترکی دارند. در مقابل تشبیه، اصطلاح تعطیل و اثبات بدون تشبیه قرار دارد.
طرفداران نظریه تشبیه صفات معتقدند که تفاوتی اساسی بین اوصاف خدا و اوصاف مخلوقات نیست و آن دسته از صفاتی که هم بر خدا و هم بر مخلوقات او مانند انسان اطلاق می گردند، معنای واحد و مشترکی دارند که در هر دو یکسانند. چون اینان اوصاف خدا را به اوصاف مخلوقات تشبیه می کنند به اهل تشبیه یا مُشَبِّهِه مشهورند. این دسته تا آنجا پیش رفته اند که برای خدا اعضا و جوارح جسمانی مانند دست و پا و سر و گوشت و خون در نظر گرفته اند.
«لا یحِیطُونَ بِهِ عِلْماً» (طه۱۱۰): «آنها به ذات حق تعالی احاطه ندارند.»

💡 سازگاری گیاه‌خواران با دفاع گیاهی به «ویژگی‌های تهاجمی» تشبیه شده‌است و شامل آن صفاتی است که امکان افزایش تغذیه و استفاده از میزبان را فراهم می‌کند. از سوی دیگر، گیاهان با محدود کردن توانایی گیاه‌خواران برای خوردن آنها از منابع خود برای استفاده در رشد و تولیدمثل محافظت می‌کنند.

💡 اشعریان نخستین که در باورها شان کمابیش به اهل حدیث نزدیک بودند، در باره ی اسمای الاهی قائل به تشبیه بودند. یعنی صفاتی چون علم یا قدرت در باره آفریدگار را به همان معنایی می‌دانستند، که در باره مردمان یا دیگر آفریدگان صادق است و به کار می‌رود.