اعراب در قران

[ویکی فقه] اعراب در قرآن. اَعراب، بادیه نشینان را گویند.
واژه «اَعراب» از ماده «ع ر ب» در اصل جمع «عَرَب» بوده و سپس بر تازیان بیابانگرد و صحرانشینان اطلاق شده است. برخی به دلیل این که واژه «عرب» اسم جنس است اعراب را جمع آن نمی دانند. در این صورت اعراب از لفظ خود مفردی ندارد و برای اشاره به یک فرد از بادیه نشینان از یای نسبت استفاده و «اعرابیّ» گفته می شود.
معنای اصطلاحی
اصطلاحاً واژه «عرب» به لحاظ مردم شناسی بر قوم و نژاد خاصی اطلاق می گردد؛ خواه مردمان آن در شهرها ساکن باشند یا بیابانها؛ ولی واژه «اعراب» فقط بر ساکنان بیابانها اطلاق می شود. در مقایسه ارزشی میان دو واژه «اَعرابی» و «عربی» اعرابی متضمن نوعی نکوهش و عربی متضمن نوعی ستایش است.
واژه اعراب در قرآن
واژه اعراب که چندین بار در قرآن نیز به کار رفته، از اصطلاحات نو پدید در عصر نزول نبوده و ویژه قرآن نیست. این واژه پیش از عصر نزول نیز به کار رفته و در بسیاری از متون کهن آمده و برای نخستین بار در متنی آشوری به کار رفته است. واژه اعراب به تدریج در غیر تازیان بیابانگرد نیز توسعه پیدا کرد تا این که اسم خاص برای قوم عرب گردید. واژه اعراب، ۱۰ بار در قرآن به کار رفته است. این آیات در مدینه و در ارتباط با ساکنان پیرامون آن بر پیامبر نازل شده و محتوای آن ها مربوط به اموری مانند عقاید دینی و نحوه تعامل آنان با پیامبر است؛ تنها در آیه ۲۰ سوره احزاب، از اعراب به عنوان گروهی اجتماعی یاد شده که منافقان مدینه از ترس جنگجویان احزاب، آرزو می کردند در میان آنان بودند.
باورهای دینی بادیه نشینان
...

💡 بنابر یک قول دیگر، نام فردوس در زمان ایران باستان، «تابان» بوده است که پس از حمله اعراب در زبان عربی تغییر شکل یافته و به صورت تون درآمده است. بر طبق این قول، تابان و تابش که امروزه به نام فردوس و طبس شناخته می‌شوند، هر دو از شهرهای کهن ایران به‌شمار می‌روند.

💡 پس از پیروزی‌های اعراب در منطقه (۷–۸ پس از میلاد)، مسلمان شدن مردم قفقاز جنوبی آغاز شد. حملهٔ عرب‌ها با حمله‌های ترک‌ها و مغول‌های پسین در آسیای میانه دنبال گردید.

💡 امپراتوری بیزانس: پس از پایان دوران امپراتوری روم عصر بیزانس آغاز می‌شود. در اوایل این دوره عرب‌ها، سلجوق‌ها و سایر ملل برای ازمیر جنگ‌هایی با یکدیگر داشتند که نهایتاً در سال ۶۷۲ میلادی اعراب در دوره‌ خلافت معاویه موفق به فتح ازمیر به قصد ایجاد پایگاهی برای حمله به استانبول گردیدند.

💡 برنارد لوئیس در مقاله‌ای ضمن بی‌اعتبار خواندن کتاب‌سوزی اعراب در اسکندریه با اشاره به تشابه این روایت ابن خلدون با روایتی که در آن نقل شده عمر فرمان به تخریب کتابخانه اسکندریه داده‌است، می‌گوید: «تاریخ‌نگار قرن چهاردهم، ابن خلدون، داستان تقریباً یکسانی را راجع به ویران کردن یک کتابخانه در ایران به دستور خلیفه عمر مطرح کرده که نشان از ویژگی عامیانه آن دارد».

💡 به دنبال پیشروی اعراب در پارس و خراسان، سرزمین فرارود نیز در میانه‌های سده هفتم ازسوی نیروهای مسلمان خلافت بنی امیه زیر فرماندهی قتیبه بن مسلم در هنگام خلافت ولید یکم (پیرامون ۷۰۵–۷۱۵)، گشوده شد.

💡 سپس به بابل گریخت و با سربازان و افسران ساسانی‌ای که از نبرد دیگری با اعراب در القادسیه جان به در برده بودند، دوباره گرد هم آمدند. با این همه، بسبوره پس از نبرد بورسیپا چون آسیب‌هایی دیده‌بود جان خود را از دست داد پیش از آنکه بتواند بار دیگر با اعراب نبرد کند.