اطلاق عام بر خاص

[ویکی فقه] اطلاق عام بر خاص به ذکر لفظ عام و اراده خاص اطلاق می شود و از اقسام مجاز لغوی می باشد.
«اطلاق عام بر خاص» یعنی آوردن لفظ عام و اراده خاص. این گونه اطلاق از اقسام مجاز لغوی است و به علاقه عموم نیاز دارد؛
مثال
۱. (الذین قال لهم الناس…)؛ «کسانی که مردم به ایشان گفتند…». مقصود از مردم، نعیم بن مسعود اشجعی یک نفر است.۲. (... ویستغفرون لمن فی الارض...)؛ "و برای کسانی که در زمین هستند آمرزش می طلبند". در این آیه، مقصود از «من» مؤمنین است؛ در حالی که (لمن فی الارض) همه مردم را شامل می شود؛ زیرا فرشتگان فقط برای مؤمنان استغفار می کنند، نه همه مردم.

💡 ز دیر و کعبه نمودی جمال خویش و ز عشقت فغان و غلغله از جان خاص و عام بر آمد

💡 از هجوم عام بر ناموس خاص لایزال عقل حیران طبع سرگردان زبان لالست لال

💡 ابوعثمان گوید شکر عام بر طعام و لباس بود و شکر خواص برآنچه بر دل ایشان درآید از معانی.

💡 چهارم اينكه: معنايى كه اين مفسر در آخر كلام خود براى آيه اختيار كرده كه (مراد از ظلمخصوص شرك است ) صحيح نيست، زيرا لفظ آيه عام است وشامل همه اقسام ظلم و همه گناهان مى شود، و اگر ما مى گوييم كه آيه دلالت دارد براينكه ايمان در تاءثير خود مشروط است به نبودن خصوص شرك، از اين باب نيست كهمراد از لفظ عام خصوص اين معنا است، بلكه از باب انطباق عام بر مورد خاصى است.

💡 نظریه‌های جایگزینی برای نسبیت عام بر پایه پندارهای یکسان شکل گرفته‌اند. این نظریه‌ها شامل قوانین و محدودیت‌های اضافی‌ای هستند که باعث به‌وجود آمدن شکل‌های دیگری از معادلات میدان می‌شوند. برای نمونه می‌توان به نظریه برانس دیکی، دورهمسانی یا نظریه اینشتین–کارتان اشاره کرد.

💡 اين دو آيه مضمون آيه: (كيف يهدى اللّه قوما كفروا...) راتعليل مى كند، از قبيل تعليل كردن از راه تطبيق كلى و عام بر جزئى و فرد خاص است.(مثل اينكه بگوئيم: فلان شخص را احترام كن، براى اينكه دانشمند است ).