استدراک و استثنا
مترادفها
اصلاح و استثنا، بازنگری و استثنا
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] استدراک و استثنا، دفع توهم حاصل از کلام قبل، و اخراج چیزی از حکم پیشین را می گویند.
«استدراک» در اصطلاح نحوی ها، دفع توهمی است که از کلام سابق به وجود آمده و ادات آن «لکن» است.
اقسام استدراک
استدراک بر دو قسم است:
← استدراک مسبوق به تقدیر
« استثنا » در اصطلاح نحوی ها بیرون کردن چیزی از حکم پیشین است؛ مانند: (فسجد الملآئکة کلهم اجمعون الا ابلیس...)؛ "پس فرشتگان همگی یکسره سجده کردند، جز ابلیس ".
محسنات بدیعی بودن استدراک و استثنا
...
جمله سازی با استدراک و استثنا
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 اين استثنا استثناى از جنس انسان است كه محكوم به خسران است، و استثنا شدگان افرادىهستند كه متصف به ايمان و اعمال صالح باشند چنين افرادى ايمن از خسرانند.
💡 اگر نماز براى تمام نمازگزاران تكليفِ سنگين بود، خداوند - جلّ جلاله - خاشعان وفروتنان را مدح و ستايش ننموده و استثنا نمى كرد و نمى فرمود كه نماز بر آنانسنگين و گران نيست.
💡 در مباحث منطقی و حقوقی، استفاده از قواعد استدراک و استثنا برای اصلاح یک حکم کلی یا مشخص کردن موارد خاص بسیار ضروری و کاربردی است.
💡 نویسنده در فصل سوم کتاب سعی کرده است با استفاده از روش استدراک و استثنا، تمامی ابهامات مربوط به قوانین جدید را به طور کامل برطرف کند.
💡 در تدوین قراردادهای تجاری، دقت در رعایت اصول استدراک و استثنا میتواند از بروز اختلافات قانونی و تفسیرهای نادرست در آینده جلوگیری نماید.