در چشم انسان، عدسیه یا عدسی چشم، ساختاری شفاف و انعطافپذیر است که بین قرنیه و زجاجیه قرار دارد و نقش مهمی در تمرکز نور بر روی شبکیه دارد. این ساختار قادر است با تغییر ضخامت و انحنای خود، مسیر نور را تنظیم کند تا تصویر واضح از اشیاء در فاصلههای نزدیک و دور بر روی شبکیه ایجاد شود؛ این فرآیند را تطابق یا «اکوموداسیون» مینامند. عدسیه بافتی زنده و قابل انعطاف دارد و شامل پروتئینها و فیبرهای خاصی است که شفافیت و انعطافپذیری آن را حفظ میکنند، و هرگونه اختلال در این ساختار میتواند موجب کاهش بینایی شود. مشکلات این ساختار میتواند منجر به اختلالاتی مانند دوربینی، نزدیکبینی، آبمروارید یا تغییر انعطافپذیری آن شود که تأثیر مستقیم بر بینایی دارد.
در علم اپتیک، اصطلاح «عدسیه» به هر نوع وسیلهای اطلاق میشود که توانایی خم کردن نور را دارد و میتواند مسیر پرتوهای نور را تغییر داده و آنها را یا به یک نقطه متمرکز کند یا از هم پراکنده سازد. عملکرد این وسایل بر اساس تغییر جهت عبور نور هنگام گذر از محیطهای با ضریب شکست متفاوت است. آنها انواع مختلفی دارند که متداولترین آنها شامل عدسیهای محدب و مقعر میشود. عدسیهای محدب دارای سطحی بیرونآمده هستند و معمولاً نور موازی وارد شده را به یک نقطه کانونی متمرکز میکنند، در حالی که عدسیهای مقعر که سطح آنها به داخل خمیده است، نور را پراکنده میسازند و پرتوها را از یکدیگر دور میکنند. استفاده از عدسیهها در ابزارهای مختلف علمی و روزمره، از جمله دوربینها، میکروسکوپها، تلسکوپها و عینکها، نقش کلیدی در کنترل نور و ایجاد تصویر واضح و دقیق دارد.
