سن یابی

{dating} [زمین شناسی] تعیین سن مواد طبیعی یا مواد بازمانده به روش های مختلف، بر پایۀ میزان تغییری که در یک جزء قابل اندازه گیری با روند ثابت رخ می دهد

سِن یابی (dating)
در زمین شناسی، فرآیند تعیین سنِ کانی ها، سنگ ها، فسیل ها یا سازندهای زمین شناسی. سن یابی بر دو نوع است: سن یابیِ نسبی و مطلق. سن یابی نسبی شامل تعیین سنِ نسبی مواد، یعنی تعیین ترتیب زمان شناختی تشکیل سنگ ها، فسیل ها یا سازندها با مطالعات میدانی است. سن یابی مطلق فرآیند تعیین سن مطلق کانی، سنگ یا فسیل برحسب سال است. سن یابی مطلق با روش هایی صورت می گیرد که عبارت اند از سن یابی رادیومتریک، اندازه گیری فراوانی ایزوتوپ های خاص در کانی، سن یابی به روش خط وارۀ شکافت، و حتّی شمارش لایه های سالانۀ رسوبات.

💡 از دوران ماقبل تاریخ تا به امروز، معدن نقش برجسته‌ای در پایداری بشریت ایفا کرده‌است. از آغاز تمدن مردم از سنگ و سرامیک استفاده می‌کردند تا که بعدها از فلزات سطحی زمین و نزدیک به سطح زمین بهره‌برداری کردند. تمامی این‌ها به عنوان سلاح یا ابزار زندگی مورد استفاده قرار می‌گرفتند. برای مثال سنگ چخماق با کیفیت بالا در شمال فرانسه و جنوب انگلستان برای تولید آتش و شکستن سنگ‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفته‌است. معادن سنگ چخماق در مناطق گچی کشف شدند جایی که چاه‌هایی در درون درز و شکاف‌ها در زیرزمین تعبیه شده بودند تا به محل‌های برداشت برسند. قدیمی‌ترین معدن شناخته شده در آثار باستانی لاین کیو (Lion Cave) در سوازیلند است در این معدن سن یابی نیمه عمر کربن حدود ۴۳۰۰۰ سال را نشان می‌دهد. در دوره دوم عصر حجر قدیم یا کهنه سنگی مردم از این معدن هماتیت استخراج می‌کردند.

💡 بنای این آدران به حکم گواه ها از جمله سن یابی که به روش کربن14 بر روی تکه چوبی که در گوشه ی باختری دیوار جنوبی دالان آتشگاه انجام گرفته سن آنرا 265 میلادی با تقریب 75سال (265±75میلادی) تعیین کرده اند که نتیجه همان دوره اردشیر یا آغاز ساسانیان می شود، گواه دوم، همانندی بنا و مصالح به کار رفته در بنا نشان از آتشگاه های پایان دوران اشکانیان و آغاز دوره ساسانیان دارد و سومین گواه اینکه در زمان ساسانیان دین زرتشت دین رسمی کشور شد و بر شمار آتشگاه ها در سراسر ایران افزوده شد.