جامع نائین. [ م ِ ع ِ ] ( اِخ ) مسجدی است در نائین. مؤلف مرآت البلدان آرد: گویند جامع نائین را عمربن عبدالعزیز خلیفه اموی بنا کرده و چند خشت که اسامی خلفا در آن ثبت شده موجود است ولی تاریخ بنای منبر 711 و تاریخ در مسجد 784 هَ.ق. است. ( از مرآت البلدان ج 4 ص 121 ).
💡 نايين از شهرهای ايران باستان و يکی از ولايتهای پنجگانهٔ استان فارس، يعنی پايتخت هخامنشيان بوده است. مسجد جامع نائین از لحاظ قدمت اولین یا دومین مسجد پابرجا در ایران است و پیشینهٔ ساخت آن به قرن نهم میلادی (قرن ۳ هجری) بازمیگردد.
💡 خانه پیرنیا یکی از یادگارهای ارزشمند معماری دوران صفویه و نمونه شاخصی از مساکن سنتی نائین است. این بنا که الگوی مهم معماری و هنری خانههای تاریخی در منطقه کویر است و در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۹۹۵ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست. بنا مربوط به دوره صفوی میباشد و در اصفهان، نائین، مقابل مسجد جامع نائین و خیابان ۲۵ شهریور واقع شدهاست. فضاهای اصیل مساکن سنتی موجود در خانه از قبیل هشتی – دالان – شاهنشین – غلامگردش و… بیانگر سکونت مردمی است که از قدیم اهل فضل و هنر بودهاند. این ساختمان در حال حاضر محل موزه مردمشناسی کویر واداره میراث فرهنگی نائین است.