اصطلاح «تشت زدن» به عملی سنتی و آیینی گفته میشود که در آن با کوفتن بر تشت یا ظروف فلزی، بهویژه مسی، صدای بلندی ایجاد میکنند. این کار در برخی نواحی ایران هنگام گرفتگی ماه یا خورشید انجام میشده و مردم باور داشتند که این صدا میتواند نحسی یا خطر را دور کند. تشت زدن بیشتر یک رسم محلی و کهن بوده و ریشه در باورهای عامیانه داشته است. هدف از این عمل، ایجاد هیاهو برای دفع نیروهای زیانآور یا ترساندن عوامل ناپیدا تصور میشد. همچنین در فرهنگ هند، رسم مشابهی وجود دارد که هنگام بیماری آبله در کودکان انجام میشود. در آنجا اگر همزمان با بیماری، رعد و برق شدیدی رخ دهد، با زدن تشت یا اشیای فلزی صدا ایجاد میکنند. این رفتار نیز جنبه آیینی و محافظتی دارد و از باورهای سنتی سرچشمه میگیرد. در مجموع، تشت زدن به معنای ایجاد صدای کوبنده با ظروف فلزی در موقعیتهای خاص آیینی است که بیشتر بر پایه اعتقادات مردمی شکل گرفته است.
تشت زدن
لغت نامه دهخدا
تشت زدن. [ ت َ زَ دَ ] ( مص مرکب ) کنایه از گرفتن آفتاب و ماه بود. ( انجمن آرا ). کوفتن مس و جز آن به هنگام گرفتن ماه و آفتاب و این رسم ولایت است و درهندوستان هنگام آبله برآوردن کودک اگر رعد و برق درخروش آید، همین عمل میکنند. ( آنندراج ):
روی تو چو ماه است و مرا سینه چو تشت
من تشت همی زنم که مه بگرفته.( از انجمن آرا ).بر ماه گرفته تشت میزد.زلالی ( از آنندراج ).و رجوع به تشت شود.
جمله سازی با تشت زدن
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 نیما در توصیف زیباییهای معشوق، پیرو سنت ادبیات کلاسیک فارسی عمل کرده و در تصویرسازی از چهره، زلف، چشم یار و ویژگیهای رفتاری همچون جفاپیشگی، سنگدلی و بیاعتنایی معشوق بهره برده است. با این حال، او به دلیل جسارتش در کشف فضاهای تازه، دیدگاه بومیگرایانهتری به معشوق دارد و مضامینی همچون تشت زدن، امیریخوانی، رقص، نشا کردن، دوشیدن گاو و آوردن آب از چشمه را به یار نسبت میدهد.
