تحفه رضویه

[ویکی نور] تحفه رضویه (شرح صحیفه سجادیه). تحفه ی رضویه، شرحی است بر صحیفه سجادیه، تألیف قاضی بن کاشف الدین محمد یزدی (1001-1075ق) که به زبان فارسی نگاشته شده است. مؤلف در مقدمه هدف خود را از تألیف این شرح به زبان فارسی چنین بیان کرده است:
«از برکات و میامین این وادی مقدس به خاطر رسید شرح مبسوطی بر صحیفه سجادیه... به لغت بلندرتبه عربی نویسم... و چون مقصود اصلی این بود که طبقات مردم از خواص و عوام از آن بهره برند، منتخبی از آن را به زبان فصیح فارسی در غایت وضوح نقل نمودم.»
این کتاب ترجمه و خلاصه همان شرح عربی به همراه اضافاتی است که توسط خود مؤلف نوشته شده است. شرح عربی آن، «التحفة الرضویة للصحیفة السجادیة» نام دارد.
این شرح، مورد استناد علامه مجلسی در «الفرائد الطریفة» بوده و آقابزرگ تهرانی، مؤلف «الذریعة» و سید محسن عاملی، مؤلف «أعیان الشیعة» این شرح را ستوده اند.
کتاب، شامل شرح یازده دعا از نسخه مشهوره صحیفه است به اضافه شرح دعای صلوات بر حضرت آدم(ع) که آن دعا را از روی نسخه تصحیح شده و معتبر که به خط کفعمی نزد مؤلف بوده نگاشته است. لازم به ذکر است گاهی نکاتی افزون از شرح عربی در این شرح آمده است؛ با حفظ این نکته که شرح عربی او شامل شرح دو دعا است.
[ویکی شیعه] تحفه رضویه (کتاب). تُحْفه رَضَویّه کتابی است فقهی در یک جلد به زبان فارسی نوشته عالم شیعی، ملا مهدی نراقی. این اثر، رساله ای است در بیان احکام طهارت و نماز که بنا بر نظر نراقی، علم به آن بر هر یک از مکلفین، واجب و لازم است. کتاب در دو باب نگاشته شده و در ذیل هر باب، مسائل مختص به آن آمده است.
محمد مهدی بن ابی ذر فاضل نراقی معروف به محقق نراقی(۱۱۲۸ - ۱۲۰۹ق) از علمای شیعه در قرن دوازده و سیزده هجری در نراق کاشان به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی را همانجا گذراند. سپس راهی اصفهان شد و در محضر اساتید آن شهر شاگردی نمود که در میان آنان ملا اسماعیل خواجویی جایگاه خاصی داشت. محقق نراقی در سال ۱۲۰۹ق در کاشان درگذشت و پیکر او به نجف منتقل و در حرم امیرالمؤمنین به خاک سپرده شد.
مؤلف به جهت تألیف آن در جوار حرم حضرت علی بن موسی الرضا لازم دانست که نام آن را تحفه رضویه بگذارد.

💡 داستان مشهور ضمانت آهو که نزد عامه مردم شهره است، از جمله این اتفاق‌ها شمرده می‌شود. بر طبق این داستان که ابن شهر آشوب، عالم شیعه، گزارش نموده است؛ صیادی در بیابان آهویی را دنبال می‌کند، از روی اتفاق آهو به علی بن موسی که در آن حوالی — به نقلی صحرای سمنان و نقلی نیشابور — حضور داشته، پناه می‌برد و علی بن موسی ضمانت برگشت وی را می‌کند. آهو نیز پس از رسیدگی به فرزندان بازمی‌گردد و صیاد از شکار آهو صرف‌نظر می‌کند. بین شهرهای سمنان و دامغان در استان سمنان، منطقه‌ای به نام آهوان مشهور است[یادداشت ۱] که به گفته برخی، محل اتفاق افتادن این رویداد، همان ناحیه می‌باشد. اما در تحفه رضویه آمده است که چون علی بن موسی الرضا به این ناحیه رسید؛ آهوانی به نزد او آمدند و با در خصوص توطئه برای قتلش سخن گفتند و به همین جهت آن مکان را آهوان نامیدند. عرفان‌منش نیز با اشاره به اینکه دامغان، می‌تواند یکی از شهرهای در مسیر علی بن موسی الرضا باشد؛ تصریح می‌کند که این ماجرا را در خبر ورود علی بن موسی الرضا به منطقه آهوان و دامغان را در منابع قدیمی ندیده است. رواج این داستان در بین ایرانیان سبب شده است تا علی بن موسی الرضا در ایران با لقب ضامن آهو شناخته شود. علی‌اکبر دهخدا لقب «ضامن آهو» را از مشهورترین القاب علی بن موسی الرّضا می‌داند.