امغیشیا نام شهری یا منطقهای در عراق دوران ساسانی بود که در منابع تاریخی اسلامی از آن به عنوان یکی از محلهای فتوحات آغازین مسلمانان یاد شده است. این واژه در کتابهای لغت و تاریخ، بهویژه در «معجمالبلدان» و «تاریخ طبری»، به صورت «اَمغیشیا» یا «اُمغیشیا» آمده و از شهرهای مهم و ثروتمند ناحیه سواد عراق به شمار میرفت. امغیشیا در نزدیکی رود فرات و منطقهای به نام «بادقلی» قرار داشت و به دلیل رونق اقتصادی، زمینهای حاصلخیز و موقعیت بازرگانی خود اهمیت فراوانی داشت. پس از نبرد الّیس در سال ۱۲ هجری قمری، خالد بن ولید به سوی این شهر حرکت کرد تا آن را به قلمرو مسلمانان اضافه کند. هنگامی که سپاه مسلمانان به امغیشیا رسید، مردم شهر از ترس حمله گریخته بودند و شهر بدون جنگ و مقاومت به تصرف مسلمانان درآمد. به همین دلیل، فتح امغیشیا در تاریخ اسلام به عنوان پیروزی بدون نبرد شناخته میشود. در این واقعه، مسلمانان غنیمتهای بسیار زیادی از اموال و داراییهای باقیمانده در شهر به دست آوردند و گفته شده سهم هر سوارهنظام مقدار چشمگیری درهم بود که در آن زمان کمنظیر به حساب میآمد. خالد بن ولید پس از تصرف شهر دستور ویرانی آن را صادر کرد تا دوباره به پایگاه دشمن تبدیل نشود. ابوبکر، خلیفه نخست مسلمانان، پس از شنیدن خبر فتح این منطقه و غنیمتهای فراوان آن، خالد را بسیار ستود و توانایی نظامی او را تحسین کرد.
امغیشیا
لغت نامه دهخدا
امغیشیا. [ اَ / اُ ] ( اِخ )جایی در عراق که در آن مسلمانان با فرماندهی خالدبن ولید با ایرانیان جنگیدند و پیروز شدند و مال فراوانی بدست اعراب افتاد. و رجوع به معجم البلدان شود.