اقلاع

اقلاع. [ اِ ] ( ع مص ) بازایستادن از کار. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( اقرب الموارد ) ( آنندراج ) ( ترجمان علامه جرجانی، ترتیب عادل ). || گذاشتن و بازایستادن تب. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( اقرب الموارد ): اقلعت عنه الحمی؛ گذاشت او را تب و بازایستاد. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). || از شش سالگی بهفت سالگی درآمدن شتر. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ). || برداشتن و افراختن بادبان کشتی را. ( اقرب الموارد ) ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ). کشتی را بادبان کردن و بازایستادن. ( آنندراج ). || بنا کردن قلعه را. ( منتهی الارب ) ( ناظم الاطباء ) ( آنندراج ). || سیر کردن و براه افتادن کشتی سواران. ( از اقرب الموارد ). حرکت کردن با کشتی از جایی و ترک گفتن جایی را: کان یوم اقلاعنا المذکور اول یوم من... ( رحله ابن جبیر ). اجتزنا علیه لیلةالاحد... و هوالثامن یوم اقلاعنا من مصر. ( رحله ابن جبیر ). || برکندن. از بن برآوردن: بر عزم جهاد و اقلاع قلاع الحاد بعقد ارباب رنود و احتشاد جنود اشارت راند. ( جهانگشای جوینی ).

۱. از بیخ برکندن، قلع وقمح کردن.
۲. باز ایستادن، دست کشیدن از کار

💡 آرى اين آيه در بلاغت عجيبى كه از حيث سياق داستان دارد به آن حد رسيده كه در آن بهجز نام آسمانى كه بارانهايش را نازل مى كند و زمينى كه چشمه هايش مى جوشد، و آب رافرو مى برد و سفينه اى كه در امواج دريا به حركت در مى آيد و امرى كه انفاذ شده وقوم ستمگرى كه غرق شدند نيامده (و با كوتاهى عبارتش مى فهماند) اگر آب فروكششده، زمين آن را فرو برده، و اگر چيزى بر كوه جودى نشسته كشتى نوح بوده، و اگربه زمين فرمان داده شده كه ابلعى و به آسمان كه (اقلعى ) فرمانده خداى سبحانبوده، و اگر گفته شده (بعدا للقوم الظالمين - دورى بهره ستمگران باد) گويندهاش خداى عز اسمه بوده و قوم ستمگر همان قومى بودند كه عذاب بر آنها گذرا شده واگر گفته شده (قضى الامر - امر گذرا شد) گذرا كننده امر، خدا و امر گذرا شده آنامر هلاكتى بوده كه خداى تعالى به نوح وعده اش را داده و او را نهى كرده بود از اينكهدرباره آن امر به درگاهش مراجعه كند، و اگر بعد از فرمان (ابلعى ) به زمين،فرمان (اقلعى ) را به آسمان داده منظور از اقلاع آسمان اين بوده كه از ريختن آب بازايستد و ديگر نبارد.