معقبات. [ م ُ ع َق ْ ق ِ ] ( ع ص، اِ ) فرشتگان نوبت کننده در نگه داشتن مردمان. ( زمخشری، یادداشت به خط مرحوم دهخدا ). فرشتگان شب و روز که یک گروه بعد از گروه دیگر آید. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). فرشتگان شب و روز. ( از اقرب الموارد ): له معقبات من بین یدیه و من خلفه یحفظونه من امراﷲ. ( قرآن 11/13 ). و بعد چون به بیت الشرف مدینه نزول افتادبه آستان بوس حضرت علیا و حظیره کبریاء... و محط رحل قدسیان و مهبط فردوسیان، مقصد ملایک معقبات... رسید. ( منشآت خاقانی چ محمد روشن ص 54 ). || تسبیح که پس از یکدیگر برآید. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ) ( از اقرب الموارد ). || شتران سپس یکدیگر ایستاده بر حوض تا به نوبت آب خورند پس چون یکی آب خورد دیگری به مکانش درآید. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( از اقرب الموارد ). شتران سپس یکدیگر ایستاده بر حوض تا به نوبت آب خورند. ( ناظم الاطباء ).
۱. فرشتگان روز و شب.
۲. تسبیحات پشت سر یکدیگر.
[ویکی الکتاب] معنی مُعَقِّبَاتٌ: مأموران (در اصل به معنی بازدارنده ها و عقب اندازنده ها ست ولی اصطلاحی است برای مأمورانی که از طرف حاکمی مسئول اجرای حکم حاکمند و از هرچه که در حکم حاکم اخلال کند جلوگیری می کنند و منظور از "ما بین یدیه و من خلفه" در عبارت "لَهُ مُعَقِّبَاتٌ مِّن بَیْ...
ریشه کلمه:
عقب (۸۰ بار)
«مُعَقِّبات» چنان که «طبرسی» در «مجمع البیان» و بعضی دیگر از مفسران بزرگ گفته اند: جمع «مُعَقِّبَة» و آن هم به نوبه خود جمع «مُعَقِّب» می باشد و به معنای گروهی است که پی در پی و به طور متناوب به دنبال کاری می روند.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 و در سوره رعد آيه 11 ميفرمايد: (له معقبات من بين يديه و من خلفه يحفظونه من امر اللهان الله لا يغير ما بقوم حتى يغير و اما بآنفسهم ) براى هر شخصى از پيشروى و ازپشت سر او پاسبانان و محافظينى هستند كه او را بدستور پروردگارمتعال محافظت و نگهدارى ميكنند، و خداوند نعمتهاى خود را از كسى قطع نميكند مگر اينكه اوتغيير روش داده و از راه حق منحرف گردد.
💡 بعضى هم گفته اند: متعلق به مقدرى از قبيل وقوع و احاطه وامثال آن دو است، و تقدير آن (واقع من بين يديه و من خلفه ) و يا (محيط من بين يديهو من خلفه ) بوده است، و يا به نحو تضمين است كه معنى چنين ميشود: (له معقبات،يحيطون به من بين يديه و من خلفه - براى او تعقيب كنندگانى است كه او را از دوطرف و پشت سر احاطه مى كنند). و اين وجه را سابقا همنقل كرديم.
💡 و باز از جمله موارد اختلاف مفسرين اختلافى است كه در جمله (من امر اللّه ) كرده اند، كهاين جار و مجرور متعلق به كجا است، بعضى گفته اند: متعلق به جمله (له معقبات ) وصفتى است از براى آن، همچنانكه در جمله (من بين يديه و من خلفه ) و (يحفظونه )دو صفت ديگرى براى آنست. ولى اين توجيه با ظاهر آيه سازگار نيست.
💡 از آن جمله، اختلافشان در مرجع ضمير (هاء) در جمله (له معقبات ) است، يكى گفته:مرجع آن كلمه (من ) در جمله (من اسر القول...)، است، كه ما در سابق نقلش كرديم وآن را اختيار نموديم. يكى ديگر گفته كه: ضمير مزبور به نام (اللّه ) برمىگردد، و چنين معنا مى دهد كه براى خدا ملائكه ايست معقب، كه از جلو و عقب انسان را حفظ مىكنند.
💡 بعضى ديگر گفته اند: مراد از معقبات يكدسته از ملائكه شب و روزند كه نويسندگاننامه اعمالند دسته روز مى روند و ماءمورين شب دنبالشان فرود مى آيند، و به اين حساب، ملائكه روز دنبال ملائكه شب و ملائكه شب دنبال ملائكه روز آمد و شد دارند.
💡 و (تعقيب هر چيز) به معناى آمدن و يا آوردن بعد از آنست، و با اينحال چنين به نظر مى رسد كه (معقبات از پيش رو)، معنا نداشته باشد، چون گفتيممعناى معقب، چيزيست كه از دنبال و پشت سر انسان بيايد، پس ناگزير بايد آدمى را چنينتصوّر كرد كه در راهى مى رود و معقبات، دورش مى چرخند، و اتفاقا خداوند از اين راه همخبر داده و فرموده: (يا ايها الانسان انك كادح الى ربك كدحا فملاقيه )،
