قلى

[ویکی الکتاب] معنی مَا قَلَیٰ: مورد خشم و کینه قرار نداده است (کلمه قلی - به کسره قاف - به معنای بغض و یا شدت بغض است )
ریشه کلمه:
قلی (۲ بار)
«قَلی» از مادّه «قلا» (بر وزن صدا) به معنای شدت بغض و عداوت است و از مادّه «قَلْو» (بر وزن سرو) به معنای پرتاب کردن آمده است. «راغب» معتقد است: هر دو به یک معنا باز می گردد; زیرا کسی که مورد عداوت انسان است، گویی قلب، او را پرت می کند و نمی پذیرد. این ماده هم به صورت «ناقص یایی» آمده و هم «ناقص واوی»، در صورت اول به معنای بغض و عداوت است، و در صورت دوم، به معنای پرتاب نمودن و طرد کردن، و همان گونه که در بالا گفته شده، هر دو به یک ریشه باز می گردد.
بغض شدید «قَلاهُ یَقْلیهِ وَ یَقْلُوهُ: اَبْغَضَهُ وَ کَرِهَهُ غایَةَ الْکَراهَةِ» اقرب قید ترک کردن را نیز افزوده. پروردگارت تو را ترک نکرده و دشمن نداشته ظهور آیه در مطلق بغض است نه بغض شدید در مجمع از ابن عباس نقل شده مدت پانزده روز از رسول خدا «صلی اللَّه علیه و آله» وحی قطع گردید مشرکان گفتند: پروردگار محمد او را ترک کرده و دشمن داشته است اگر کارش از جانب خدا بود وحی قطع نمی‏شد سوره ضحی در این باره نازل شد. اقوال دیگری نیز نقل شده است. دقت در آیات سوره می‏رساند: چیزی در میان بوده که احتمال می‏رفت خدا آن حضرت را ترک کرده است. در صافی نقل شده: جبرئیل پس از آوردن اقرء باسم تاخیر کرد خدیجه به آن حضرت گفت شاید پروردگارت ترا ترک کرده که وحی نمی‏فرستد لذا این سوره نازل شد. (واللَّه‏اعلم).. گفت من به این عمل شما از دشمنانم.

💡 پس از سيد كاظم شاگردش محمد كريم خان كرمانى (1288 - 1225 ق ) فرزند حاجابراهيم خان ظهيرالدوله، فرزند مهدى قلى خان، فرزند محمدحسن خان، فرزند فتحعلىخان قاجار، جانشين سيد كاظم شد. وى مؤ سس فرقه شيخيه كرمان است. او يكى از علماءبزرگ عصر خود بود و بالغ بر 260 جلد كتاب و رساله نگاشت.

💡 علامه سيد محمد قلى (متوفى 1260 ق.) پدر مير حامد حسين، از علماى بزرگ قرنسيزدهم هجرى و از صاحب نظران در علم كلام بود. مدتى نيز در شهر (ميرتهه ) بركرسى قضاوت و فتوا نشست. رساله اى هم بنام (عدالت علويه ) در موضوع احكامقضاوت و افتاء و شرائط قاضى و مفتى نوشته است.

💡 مرحوم آخوند ملا حسين قلى همدانى از علماى بزرگ اخلاق و سير و سلوك در اعصار اخيربوده است، وى كه از شاگردان مرحوم ميرزاى شيرازى و شيخ انصارى بشمار مى رود،سخت مورد احترام و توجه ميرزاى شيرازى بوده است.

💡 گفت: نه، الآن از جلسه درس اخلاق آخوند ملا حسين قلى همدانى به در آمده و هر وقتآخوند صحبت مى فرمايد در حضار اثرى مى گذارد كه بدين صورت از كثرت تاءثيركلام و تصرف روحى آن جناب، از محضر او بيرون مى آيند.(242)

💡 جناب حجه الاسلام و المسلمين آقاى شيخ رمضان قلى زاده بابلى در تاريخ 25/11/76اظهار داشت كه آقاى سرهنگ كريمى، دوست مريوانى و فرمانده ارتش، از اسناد خود دردانشگاه نظامى شيراز چنين نقل مى كرد:

💡 از مفاخر معاصر اين محله ميتوان دكتر محمدعلى صاريخانى، اخوان حاج محمدعلى و حاج محمدحسن عبديزدانى، حاج خداوردى ملكى تبريزى و ابوزجه(پدرخانم) وى سالار قره باغىسارى قلى خان و فرزند هنرمند ايشان زنده ياد استاد اسفنديار قره باغى ياد كرد.