فواتح سور

فواتح سور، که به آغازگرهای سوره ها اشاره دارد، یکی از مباحث دیرینه در میان قرآن پژوهان است. این آغازگرها که به ده دسته تعبیر و بیان تقسیم می شوند، نشان دهنده الگوی خاصی در شروع سوره های قرآن کریم هستند. اهمیت این موضوع تا بدانجاست که علمایی چون ابن ابی الاصبع، کتابی مستقل با عنوان «الخواطر السوانح فی اسرار الفواتح» به آن اختصاص داده و سیوطی نیز در کتاب «الاتقان»، گزیده ای از آن را گردآوری کرده است.

این آغازگرها علاوه بر نقش ساختاری، اغلب حاوی اشاراتی به محتوای اصلی سوره هستند. با بررسی فواتح سور، می توان به دسته بندی های محتوایی نیز دست یافت؛ به عنوان مثال، برخی سوره ها با حروف مقطعه آغاز می شوند که خود مباحث تفسیری عمیقی را به همراه دارد، در حالی که برخی دیگر با حمد و ستایش الهی، سوگند، یا ندا شروع می شوند که هر کدام پیام و جهت گیری خاصی را به شنونده منتقل می کنند.