عبدالرحمن بن حجاج

[ویکی شیعه] عبدالرحمان بن حجّاج بجلی کوفی معروف به بَیاع سابُری از اصحاب امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) و از وکیلان امام صادق(ع). او تا زمان امامت امام رضا(ع) زنده بود و در زمان ایشان از دنیا رفت. امامان هم عصرش او را در روایات متعددی مدح کرده اند و در کتاب های رجالی نیز مدح شده و مورد اعتماد است. بنابر قولی، مدتی اعتقاد به فرقه کیسانیه و واقفیه داشت؛ اما سرانجام از عقاید خویش بازگشت و با ولایت امام رضا(ع) از دنیا رفت.
عبدالرحمان بن حجّاج در قرن دوم هجری قمری می زیست. کنیه او ابوعلی است. درباره زندگی وی اطلاعات چندانی در دست نیست. تنها می دانیم که اصالتا کوفی و ساکن بغداد بوده است. شغل او را تجارت سابری (پارچه های نازکی که در سابور فارس بافته می شد) نوشته اند و به همین دلیل به او بیاع السابری (فروشنده سابری) لقب داده اند. همچنین در کتاب های رجالی ذکر شده که وی با امام رضا ملاقات داشته و در زمان امامت ایشان از دنیا رفته است؛ بنابراین وفات وی احتمالا اندکی پس از سال ۱۸۳ قمری رخ داده است. امام صادق(ع)در روایتی، عبدالرحمن بن حجاج را جزو کسانی ذکر کرده که در مدینه از دنیا رفته است.
او در منابع اصلی حدیثی شیعه، پانصد و ده حدیث از سه امام مذکور نقل کرده است. تقریبا تمامی منابع رجالی او را توثیق و تمجید کرده اند و حتی شیخ مفید او را از خواص و بزرگان اصحاب امام صادق(ع) دانسته است و بر اساس نقل شیخ طوسی در الغیبة او از نمایندگان و وکیلان امام بود.

💡 و در تفسير عياشى از عبدالرحمن بن حجاج نقل كرده كه گفت: من از امام صادق (عليهالسلام ) در باره اين آيه پرسيدم كه مى فرمايد: (و لا تبذّر تبذيرا) در جوابمفرمود: هر كس هر خرجى در غير اطاعت خدا كند مبذر است، و هر خرجى كه در راه خدا كند درآن خرج اقتصاد و ميانه روى را رعايت كرده است.

💡 مؤ لف: اين روايت را قمى نيز در تفسير خود از آن جناب، و نيز صدوق در توحيد بهسند خود از مقاتل بن سليمان، از آن حضرت، و نيز كافى و توحيد به سند خود از عبدالرحمن بن حجاج از آن جناب روايت كرده اند، چيزى كه هست در اين روايت آخرى اين عبارتاضافى آمده كه (هيچ دورى از او دور نيست، و هيچ نزديكى به او نزديك نيست، هر چيزىاز اين نظر براى او مساوى است ).

💡 756 - عبدالرحمن بن حجاج گويد: امام رضا عليه السلام به من فرمود: از اوجگرفتن و بالا رفتنى كه آسان است بپرهيزيد آنگاه كه سراشيبى آن دشوار باشد - وفرمود: - نفس و خواهش نفس را به حال خود وامگذار زيرا خواسته نفس در هلاكت آن است و بهحال خود گذاردن نفس يا آنچه كه دوست دارد مايه آزار نفس است و باز داشتن نفس ازپرداختن به آنچه كه دوست مى دارد دواى نفس است.