شامپولیون

شامپولیون. [ پ ُ ی ُ ] ( اِخ ) ژان فرانسوا. از شرق شناسان فرانسوی بود. وی بسال 1790 م. متولد شد و در سال 1832 م. در پاریس درگذشت در سال 1814 م. تحت عنوان «مصر زیر تسلط فراعنه » دو جلد کتاب منتشر ساخت که شامل ترجمه بسیاری از منابع تاریخی و جغرافیایی این سرزمین به زبانهای قبطی و عربی بود. در 1822 م.توانست الفبای هیروگلیف را کشف کند و در 1823 م. دستور زبانهای قدیم مصری و اختصاصات پاپیروسهای هیروگلیفی را پایه گذاری کرد. سپس قسمت مصرشناسی موزه لوورفرانسه را بنیان نهاد ( 1827 م. ). ( از لاروس بزرگ ).

ژان فرانسوا - خاور شناس فرانسوی (و.فیژ آک ۱۷۹٠ - ف. ۱۸۳۲ م. ). او یکی از نخستین کسانی بود که بخواندن بعض حروف هیروگلیف مصری نایل آمد ( از سال ۱۸۲۲ م. ).

شامپولیون (دهانه). شامپولیون یک دهانه برخوردی در ماه است.
این دهانه ۴ دهانه اقماری دارد.

💡 این سنگ‌نوشته بخشی از ستونی سنگی متعلق به دوران بطلمیوسی ست که بر روی آن سه ترجمه از یک متن کنده‌کاری شده‌است. دو نوشته به زبان مصری باستان و یکی به زبان یونانی کلاسیک است. از این رو این سنگ کلیدی برای رازگشایی خط هیروگلیف باستانی، به دست ژان فرانسوا شامپولیون فرانسوی شد.

💡 سنگ روزتا که ژان فرانسوا شامپولیون، دانشمند فرانسوی، توانست از روی نوشته‌های آن خط هیروگلیف را کدگشایی کند در این شهر یافت شده‌است. این سنگ در حال حاضر در موزه بریتانیا در لندن قرار دارد و یکی از گنجینه‌های این موزه محسوب می‌شود. موضوع بازگرداندن آن به مصر همواره میان دولت‌های دو کشور مطرح بوده‌است.

💡 کلید خواندن خطوط میخی لوگوسیلابلی[یادداشت ۱] از سنگ‌نبشه بیستون به دست آمد، یک سنگ‌نبشته سه‌زبانه میخی که به زبان‌های فارسی باستان، ایلامی، و اکدی نوشته شده است. (به شیوه‌ای مشابه، کلید فهم هیروگلیف‌های مصری از سنگ روزتای دوزبانه و رونوشت [یا آوانوشت؟][یادداشت ۲] ژان-فرانسوا شامپولیون در ۱۸۸۲ میلادی به دست آمد)