واژه «زودمست» در زبان فارسی به کسی گفته میشود که با نوشیدن مقدار اندکی از شراب یا دیگر مواد مستکننده، خیلی سریع دچار مستی و تغییر حالت میشود. این واژه از دو بخش «زود» و «مست» تشکیل شده است و در مجموع به فردی اشاره دارد که آستانه تحمل او در برابر مسکرات پایین است و در مدت کوتاهی تحت تأثیر آنها قرار میگیرد. در کاربرد اصلی، زودمست صفتی برای توصیف اشخاصی است که با مقدار کمی از نوشیدنیهای مستکننده، نشانههای مستی را از خود بروز میدهند و برخلاف دیگران به مصرف زیاد نیاز ندارند. با این حال، در ادبیات فارسی این واژه تنها به معنای ظاهری و جسمانی آن محدود نمیشود و گاه به صورت مجازی نیز به کار میرود. شاعران و نویسندگان از «زودمست» برای توصیف افرادی استفاده کردهاند که بسیار احساساتی، تأثیرپذیر یا شیفتهدل هستند و با کوچکترین نشانهای از محبت، زیبایی یا شور و شوق دگرگون میشوند. در چنین کاربردی، مستی بیشتر جنبه عاطفی، عاشقانه یا معنوی پیدا میکند و به معنای از خود بیخود شدن در برابر عشق، زیبایی یا جذبهای خاص است. بنابراین «زودمست» میتواند هم به فردی اشاره داشته باشد که از نظر جسمی به سرعت مست میشود و هم به شخصی که از نظر روحی و احساسی، زودتر از دیگران تحت تأثیر عواطف و هیجانات قرار میگیرد. به همین دلیل این واژه در زبان فارسی دارای بار معنایی گستردهای است و در متون ادبی و گفتار روزمره، هم به معنای واقعی و هم به صورت استعاری مورد استفاده قرار میگیرد.
زود مست
لغت نامه دهخدا
زودمست. [ م َ ] ( ص مرکب ) آنکه به زودی به اندک خوردن شراب مست شود. ( آنندراج ). کسی که از اثر مسکرات بسرعت مست می گردد. ( ناظم الاطباء ).
فرهنگ فارسی
آنکه بزودی به اندک خوردن شراب مست شود کسیکه از اثر مسکرات بسرعت مست می گردد.
جمله سازی با زود مست
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 هر که راه عشق جانان می رود زود مست بادۀ وصلش شود
💡 از هوش رود چو با تو دل یار شود کمحوصله، زود مست دیدار شود
💡 شراب ما سر منصور را به چرخ آرد تو زود مست کجا ظرف جام ما داری؟
💡 ساقی مدام باده باندازه می دهد این بیخودی گناه دل زود مست ماست
💡 بر ما می وصل نیک میپیوندد تف بر رخ می که زود مستی کردیم