خورشیدپرستی

خورشیدپرستی. [ خوَرْ / خُرْ پ َ رَ ] ( حامص مرکب ) عمل پرستیدن خورشید. پرستش خورشید. || دیانت مهرپرستان. میترائیسم.

آفتاب پرستی.
پرستش خورشید

خورشیدپرستی (Sun worship)
آیین باستانی پرستش خورشید به سبب سیطره اش بر زندگی و مرگ. به نظر می رسد که ادیان کلان سنگی بیشترین توجه را به خورشید داشته اند و در خاورمیانه خورشید را می پرستیده اند. در قرن ۱۴پ م آخناتون، فرعون جسور مصر، آتون خدای آفتاب را تنها خدای عالم خواند. خورشیدپرستی مخالف با دیدگاه های کلامی فلسفی و عرفانی و دینی ادیان توحیدی است. در دین هندو پرستش سوریا، خدای آفتاب، سنت دیرینه ای است. خورشید در دین های اقوام امریکای مرکزی از قبیل مایا جایگاه بلندی داشت. خدای آفتاب را در یونان با نام آپولون و در پرو، امریکای شمالی، و شمال اروپا با نام های دیگری می پرستیدند. در ژاپن بنابر سنتی کهن، خاندان امپراتوری خود را از نسل آماتِراسو اُمیکامی، الهۀ آفتاب، می شمارد. آخناتون در اصل آمنوفیس چهارم نام داشت. پس از آن که پرستش آتون را مقرر کرد و او را جانشین خدای آفتاب پیشین، رع، نمود (که سپس با خدای تِب/طیوه درآمیخت و آمون ـ رع پدید آمد) خود را آخناتون نامید و شهری در بیابان به افتخار آتون ساخت. پس از مرگ او مصر به دین پیشین بازگشت و شهر ویران شد. در ۳۱۳م که کنستانتین/قسطنطین، امپراتور روم، به مسیحیت گروید، از پرستش «سُل ویکتوس» خدای آفتاب دست شست و روز خورشید (Sunday) را روز عبادت برای مسیحیان اعلام کرد. در قرآن گفتگوی انکاری حضرت ابراهیم دربارۀ پرستش خورشید، نقل شده است.

💡 نخستین فراعنه را تجلی زمینی شخصیت اسطوره‌ای حوروس، پسر خدایی به نام اُزیریس و ایزیس، می‌دانستند. حوروس پیوندی محکم با رع، آفریدگار زندگی و خدای سرشاهینیِ خورشید، داشت. خورشیدپرستی در دوره‌ی پادشاهی کهن بسیار رونق گرفت و رع در نقش موجودی مستقل از حوروس ظاهر شد. حتی واژه‌ی «رع» جزئی از نام‌های فراعنه شد.