حیان. [ ح َی ْ یا ] ( اِخ ) ابن خلف بن حسین اموی، مکنی به ابومروان ( 377 - 469 هَ. ق. ). از مورخان اندلس بود. او راست: 1- لواءالتاریخ فی الاندلس. 2- المقتبس فی تاریخ الاندلس نسخه خطی در ده جلد. 3- المبین. و ان نیز در تاریخ اندلس و بزرگتر است از المقتبس. 4- تراجم الصحابه. ( الاعیان ). و رجوع به وفیات الاعیان شود.
ابن خلف بن حسین اموی مکنی به ابومروان از مورخان اندلس بود.
اسم: حیان (پسر) (عربی) (تاریخی و کهن، مذهبی و قرآنی) (تلفظ: hayyān) (فارسی: حَیّان) (انگلیسی: hayyan)
معنی: زنده، کسی که برای چیزی وقت و زمان تعیین کند، ( عربی )، ( اَعلام ) ) نام مورخ و پژوهشگری از مردم قرطبَه ( گردوبا )، ) نام پدر جابر ( ابوعبدالله جابرابن حیان عبدالله کوفی معروف به صوفی ) از اصحاب امام صادق ( ع )
💡 این خانه تاریخی منحصر به فرد با همهٔ چشماندازهای زیبایش تا کنون محل ساخت چندین مجموعهٔ تلویزیونی و فیلم سینمایی مانند سریالهای مسافر ری (زندگی شاه عبدالعظیم)، ملاصدرا، خانهای در تاریکی (ماه تابان) و جابر بن حیان بودهاست.
💡 جابربن حیان یک مجموعه تلویزیونی محصول سال ۱۳۸۵ به کارگردانی جواد افشار، نویسندگی جواد افشار و ابراهیم علی برزی و تهیهکنندگی این فیلم را محمدتقی انصاری بر عهده داشتهاست؛ که از شبکه سه پخش شد.
💡 ازمیان مراکز فرهنگی شهر میتوان از: دانشسرای تربیت معلم خان ببین، و دبیرستان جابر بن حیان ومدرسه شبانهروزی امام علی نام برد.
💡 و چون اهل قَرَن بازگشتند وی را حرمتی و جاهی پدیدار آمد اندر میانهٔ ایشان. وی از آنجا برفت و به کوفه آمد و هَرِم بن حیان رضی اللّه عنه روزی وی را بدید و از پس آن هیچ کسش دیگر ندید، تا به وقت فِتَنِ حُروب امیرالمؤمنین علی کرّم اللّه وجهه بیامد و بر موافقت علی با اعدای وی حرب همیکرد تا روز حرب صفین شهادت یافت. عاش حمیداً و مات شهیداً.
💡 بنی حیان (به عربی: بني حيان) یک منطقهٔ مسکونی در لبنان است که در شهرستان مرجعیون واقع شدهاست.
💡 ۴. کارگاه علمی پژوهشی جابربن حیان، ویژه مدارس سما استان هرمزگان (دانش آموزان، آموزگاران، والدین)، از سال ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۹.