حقبا

[ویکی الکتاب] معنی حُقُباً: مدت نامعلومی از زمان (بعضی هم این کلمه را به چهل، هفتاد،هشتاد و یا هشتاد و چند سال محدود کرده‏اند )
ریشه کلمه:
حقب (۲ بار)
«حُقُب» به معنای «مدت طولانی» است که بعضی آن را به «هشتاد سال» تفسیر کرده اند; و منظور موسی(علیه السلام) از ذکر این کلمه این بوده است که من دست از تلاش و کوشش خود برای پیدا کردن گم شده ام، برنخواهم داشت، هر چند سال ها به این سیر خود ادامه دهم.
(بر وزن عنق) دهر. زمان. (مجمع) جمع آن احقاف است آرام نگیرم تا به مجمع دو دریا برسم یا مدّتی دراز راه بروم. * حقّا که جهنّم کمین گاه و برای طاغیان محل بازگشت است و مدّتها در آن به سر برند. راغب حقبه را مدّتی مبهم از زمان گفته است. از زجاج نقل شده که حقب هشتاد سال است و نیز حقب را چهل سال گفته‏اند و ایضاً مدّت دراز (دهر طویل) معنی کرده‏اند در نهج البلاغه خطبه 87 هست: «... وَلاخَلَتْ فیما بَیْنَهُمُ الْاَحْقابُ وَ الْقُرُنُ» میان شما و آنها زمانها و قرنها (دورآنها زمانها و مدّتها اراده شده است به هر حال آیه «لابِثینَ فیها اَحْقاباً» دلالت بر خلود ندارد.

💡 برداشت ديگرى كه حاصل مى شود، نشانه تواضع و آن ترك مجادله است، ولو اينكه حقبا فرد باشد، بايد از مجادله بپرهيزد. اين روايت بيانگر نكته اى عميق است كه اگر چهحق، هميشه حق است، ولى در مقابل با حق بزرگتر (ترك مخاصمه و مجادله ) لازمهتواضع آن است كه از حق كوچكتر صرف نظر شود.

💡 و اذ قال موسى لفتيه لا ابرح حتى ابلغ مجمع البحرين او امضى حقبا.

💡 علاوه بر اين، حديث مزبور با روايات قطعى مناقض است، رواياتى كه بر نزاهت على(عليه السلام ) از گناه دلالت دارد. مانند خبر ثقلين و خبر منزلت و خبر على با حق و حقبا على است و اخبارى ديگر.

💡 و إ ذ قال موسى لفتئه لا ابرح حتى أ بلغ مجمع البحرين أ و أ مضى حقبا(60)